روﯾﮑﺮد ﻫﺎی کیفیت زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری

اﻟﻒ) ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﻌﻨﻮان روﯾﮑﺮدی ﺟﻬﺖ اﯾﺠﺎد اﻧﮕﯿﺰه ﮐﺎر در ﮐﺎرﮐﻨﺎن

ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ واﻗﻌﯿﺖ ﮐﻪ رﻓﺘﺎر واﺣﺪ از دو ﻧﻔﺮ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻧﺎﺷﯽ از ﻧﯿﺎز ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﺷﺪ وبه همین ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻧﯿﺎز واﺣﺪ در دو ﻧﻔﺮ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ رﻓﺘﺎر وﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮد ﻟﺬا ﺳﺆال همیشگی اﮐﺜﺮ ﻣﺪﯾﺮان اﯾﻦ ﺑﻮده وﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ وﺑﺎ ﭼﻪ ﻓﻨﻮﻧﯽ ﻣﯽ ﺗﻮان اﻧﮕﯿﺰه ﮐﺎر را در ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻣﯽ ﺗﻮان  ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﺮد . اﻧﮕﯿﺰش آﻧﭽﻨﺎن ﭘﯿﭽﯿﺪه و اﻧﻔﺮادی اﺳﺖ ﮐﻪ راه ﺣﻞ وﭘﺎﺳﺦ واﺣﺪی ﺑﺮای اﯾﻦ ﺳﺆال اﺳﺎﺳﯽ ﻣﺪﯾﺮان ﻧﻤﯽ ﺗﻮان اراﺋﻪ ﮐﺮد ﭘﺮداﺧﺘﭽﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﮐﻮﻧﺘﺰو وﺑﻬﺮﯾﭻ[1] ﺳﻪ ﺗﮑﻨﯿﮏ ﻋﻤﺪه اﻧﮕﯿﺰﺷﯽ را در ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﺷﺮح ﻣﻄﺮح ﮐﺮده اﺳﺖ ( ﭘﺮداﺧﺘﭽﯽ ،1384).

  • پول
  • مشارکت
  • کیفیت زندگی کاری

آﻧﻬﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری را ﯾﮑﯽ از ﺟﺎﻟﺒﺘﺮﯾﻦ روﯾﮑﺮد ﻫﺎ در اﻧﮕﯿﺰش وروﯾﮑﺮد ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ در ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﻐﻞ  ﻣﯽ داﻧﻨﺪ . ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ اﻣﯿﺪوار ﮐﻨﻨﺪه ای در ﻏﻨﯽ ﺳﺎزی شغل داﺷﺘﻪ اﺳﺖ . واﺳﺎس وﻣﺒﻨﺎی آن روﯾﮑﺮد ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻓﻨﯽ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﺳﺖ.

ﺟﺰاﯾﺮی ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻧﯿﻮاﺳﺘﺮام[2] و دﯾﻮﯾﺲ[3] ﻧﻘﺶ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری در اﻧﮕﯿﺰش را بررسی نموده اﺳﺖ . وی  ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری را ﻣﺘﺎﺛﺮ از رﻫﺒﺮی ،ارﺗﺒﺎ ﻃﺎت ﺳﺎزﻧﺪه وﭘﻮﯾﺎﯾﯽ ﮔﺮوه می داند . ﻣﻄﻠﻮﺑﯿﺖ وﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ،ﺳﺒﺐ اﻧﮕﯿﺰش ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺑﺮای ﮐﺎر ﺳﺎزﻧﺪه واﺛﺮ ﺑﺨﺶ ﮔﺮدﯾﺪه ودر ﻧﺘﯿﺠﻪ ،ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﻄﻠﻮب ﻓﺮدی و ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ،رﺿﺎﯾﺖ ﺷﻐﻠﯽ ، رﺷﺪ و  ﺑﺎﻟﻨﺪﮔﯽ اﻓﺮاد را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ.

ب) روﯾﮑﺮد واﺳﺘﺮاﺗﮋﯾﻬﺎی ﺑﻬﺒﻮد ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری

اﮔﺮ ﭼﻪ روﯾﮑﺮدﻫﺎ و اﺳﺘﺮاﺗژی ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﻣﻄﺮح ﺷﺪه وﺟﻮد دارد ،وﻟﯽ ﻫﻤﮕﯽ آن ﻫﺎ در ﯾﮏ ﻫﺪف ﻣﺸﺘﺮک اﻧﺪ وآن اﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﺮدن ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺴﻂ دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ وﻣﺸﺎرﮐﺖ ﮐﺎرﮐﻨﺎن در ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮐﺎر وﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر ﺧﻮﯾﺶ از ﯾﮏ طﺮف،وﺗﺠﺪﯾﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﮐﺎر ﯾﺎ ﺑﺎز ﻃﺮاﺣﯽ ﮐﺎر وﺗﻐﯿﯿﺮ روش  ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﺘﺼﺪی ﮐﺎر ﺟﺎﻟﺐ وارﺿﺎء ﮐﻨﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ. ﻧﻤﻮﻧﻪ ای از روﯾﮑﺮدﻫﺎ واﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻫﺎی ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ اﺳﺖ:

  • دواﯾﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮐﻪ ﻃﯽ آن ﮐﺎرﮐﻨﺎن در ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﻣﺘﺸﮑﻞ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ وﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺮﺗﺐ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﻼﻗﺎت ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و ﮐﺎر وﮐﯿﻔﯿﺖ ﻣﺤﺼﻮل را درواﺣﺪ ﺧﻮد ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ وﺑﺮای آن راه ﺣﻞ اراﯾﻪ ﻣﯽ دهند .
  • ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻓﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻣﺪاﺧﻠﻪ در ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﺎر از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺳﺎزﻣﺎن ﮐﺎر ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎری وﺗﻨﻈﯿﻢ راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ ﮐﺎرﮐﻨﺎن وﻓﻨﺎوری ﻫﺎی ﮐﻪ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﮐﺎر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده آن ﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد .ﺗﺠﺪﯾد ﺳﺎﺧﺘﺎر ﮐﺎر وﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﺠﺪد ارﺗﺒﺎط ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ وﻓﻨﯽ در ﺷﻐﻞ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺟﻬﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﺎ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ( ﺟﺰﻧﯽ،1380) اﯾﻦ ﮐﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺑﺮای اﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﺮدن ﻣﺤﯿﻂ اﺳﺖ.
  • دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ ﺻﻨﻌﺘﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رای وﺧﻮاﺳﺖ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی ﮐﻪ ﻃﺒﻖ آن ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎن ﮐﺎرﮐﻨﺎن در ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎی رﺳﻤﯽ ﻣﺸﺘﺮک ﺑﺎ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺤﺚ وﮐﻔﺘﮕﻮ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﻨﺪ و رای ﺧﻮد را در ﻣﻮرد ﺗﺼﻤﯿﻤﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﮐﺎر وﺷﺮاﯾﻂ ﮐﺎر ﺧﻮﯾﺶ اﻋﻼم ﻣﯽ دارﻧﺪ .ﺟﺰﻧﯽ دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ ﺻﻨﻌﺘﯽ را ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻋﺰم ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده اﺳﺖ (ﺟﺰﻧﯽ ،1380).
مطلب مشابه :  مذاکره برا ی حل تعارض -ارتباطات و مذاکره

وی ﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﺪ ﮐﻪ در اﺛﺮ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎی رﺳﻤﯽ ﺑﺎ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺷﺮﮐﺖ ﻋﺰم ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎن ﮐﺎرﮐﻨﺎن را ﻣﺠﺎز   ﻣﯽ ﺳﺎزد ﺗﺎ در ﻣﻮرد ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻫﺎی ﮐﻠﯿﺪی ﮐﻪ وﺿﻌﯿﺖ آﻧﺎن را ﻣﺘﺎﺛﺮ ﻣﯽ ﺳﺎزد به ﺑﺤﺚ ﻧﺸﺴﺘﻪ وﺑﻪ آن ﻫﺎ رای دﻫﻨﺪ.

  • ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎری ﻣﺴﺘﻘﻞ ﯾﺎ ﺧﻮد ﮔﺮدان ﮐﻪ روﯾﮑﺮدی ﻣﺘﺪاول در درﮔﯿﺮ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﮐﺎرﮐﻨﺎن وﻣﺸﺎرﮐﺖ آن ﻫﺎ در ﮐﺎرﻫﺎ وﺗﺼﻤﯿﻤﺎت ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ . ﮔﺮوه ﻫﺎی ﮐﺎری ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﺘﺸﮑل اﺰ ﺗﯿﻤﯽ از ﮐﺎرﮐﻨﺎن اﺳﺖ ﺑﺪون آن ﮐﻪ رﺋﯿﺲ از ﻃﺮف ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻪ ﻃﻮر رﺳﻤﯽ ﺑﺮ آن ﻫﺎ ﮔﻤﺎرده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ. اﯾﻦ ﮔﺮوه ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺗﯽ را ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﻨﺘﯽ ﻣﺪﯾﺮان وﺳﺮﭘﺮﺳﺘﺎن اﺗﺨﺎذ ﻣﯽ ﮐﺮدﻧﺪ ﻋﻬﺪه دار ﻫﺴﺘﻨﺪ.

راﺑﯿﻨﺰ[4] ﻣﺴﺆﻟﯿﺖ اﯾﻦ ﮔﺮوه را ﺑﻪ ﻗﺮار زﯾﺮ ﻣﯽ داﻧﺪ:

1-ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﮐﺎر

2- ﺗﻌﯿﯿﻦ وﻇﺎﯾﻒ

3-ﺗﻌﯿﯿﻦ زﻣﺎن ﺻﺮف ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ وﻧﻬﺎر

4-ﻧﻈﺎرت وﮐﻨﺘﺮل ﺑﺮ ﺷﯿﻮه ﻋﻤﻠﯿﺎت

5-اﻧﺘﺨﺎب اﻋﻀﺎ

6-ارزیابی عملکرد اعضا

ﺟﺰﻧﯽ ﺧﺼﯿﺼﻪ ﻣﻤﺘﺎز ﮔﺮوه ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺧﻮد ﮔﺮدان را ﻋﺒﺎرت از درﺟﻪ ﺑﺎﻻی ﻋﺰم ﺷﺨﺼﯽ ﮐﺎرﮐﻨﺎن در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﺎر روزاﻧﻪ ﺧﻮد ﻣﯽ داﻧﺪ .ﻣﻨﻈﻮر وی از ﻋﺰم ﺷﺨﺼﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﮐﻨﺘﺮل ﺟﻤﻌﯽ ﺑﺮ ﺳﺮﻋﺖ ﮐﺎر ،ﺗﻮزﯾﻊ وﻇﺎﯾﻒ ،ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﯽ زﻣﺎن ﻫﺎی ﺗﻨﻔﺲ وﺗﺸﺮﯾﮏ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺟﻤﻌﯽ در ﻧﯿﺮو ﯾﺎﺑﯽ و آﻣﻮزش اﻋﻀﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻮده است ( ﺟﺰﻧﯽ ،1380) .ﻓﺮﻧﭻ وﺑﻞ ﯾﮑﯽ از روﯾﮑﺮد ﻫﺎی ﺗﻮﺳ ﯾﺎ ﺑﺎﻟﻨﺪﮔﯽ ﺳﺎزﻣﺎن را ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﻣﯽ داﻧﺪ.وی روﯾﮑﺮدﻫﺎی را ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺎﻟﻨﺪﮔﯽ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺧﻮرده اﺳﺖ را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﯾﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﮐﺮده است(2003, (  french&bell :

  1. ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ – ﻓﻨﯽ
  2. ﺗﯿﻢ ﻫﺎی ﺧﻮد ﮔﺮدان
  1. ﺑﺎز ﺳﺎزی ﮐﺎر
  2. مدیریت ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﺪف
  3. ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری
  4. ﺣلقه ﻫﺎی ﮐﯿﻔﯿﺖ
  5. ﺳﺎﺧﺘﺎر ﯾﺎدﮔﯿﺮی ﻣﺘﻮازی
  6. اﻣﮑﺎﻧﺎت ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ
  7. ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺟﺎ
مطلب مشابه :  سطوح توانمندسازی

کامینگز[5] و اوروﻟﯽ[6] ﺑﻪ ﻣﻼ ﺣﻈﻪ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﺷﺎره ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ .از ﻧﻈﺮ آن ﻫﺎ ،دﺧﺎﻟﺖ ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﮐﺎراﯾﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری وﺑﻬﺮه وری ،اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ .ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آن ﻫﺎ اﺷﺎره ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺪاﺧله هایی ﮐﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ ﺑﻬﺮه وری وﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ،دارای ﺳﻪ وﯾﮋﮔﯽ ﮐﻠﯿﺪی هستند ( ﮐﺎﻣﯿﻨﮕﺰ و اورﻟﯽ ، 1375) .

ﭘﺮداﺧﺘﭽﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻫﮏ ﻣﻦ[7] و ﺳﻮﺗﻞ[8] اﺳﺘﺮاﺗﮋﻫﺎی را ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ ﻧﺎم ﻣﯽ ﺑﺮد ﮐﻪ در اﻏﻠﺐ ﺳﺎزﻣﺎن ها ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎری ﺑﮑﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ ( ﭘﺮداﺧﺘﭽﯽ ،1384).

1 -ﺗﺪوﯾﻦ ﮐﺎر راﻫﻪ (ﻣﺴﯿﺮ ﺷﻐﻠﯽ) ﻃﺮاﺣﯽ ﮐﺎر

2 – ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺣﻘﻮق وﻣﺰاﯾﺎ

3 – ﻃﺮاﺣﯽ وﺣﻔﻆ رواﺑﻂ درون ﮔﺮوﻫﯽ و ﻣﯿﺎن ﮔﺮوﻫﯽ

4 -اﻗﺪاﻣﺎت وﻋﻤﻠﯿﻠﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ

5 -راﻫﺒﺮدﻫﺎی دروﻧﯽ وﺑﺮوﻧﯽ ﺑﺮای ﺗﻐﯿﯿﺮ

[1] Kontzo & behrich

[2] Newastram

[3] Davis

[4] Robbins

[5] Cummings

[6] Orwelli

[7] hackman

[8] soutel

دسته بندی : آموزش-سریع