دانلود پایان نامه

بی رنگ که در دمای معمولی محیط به گاز تبدیل می شود. گاز ناشی از این ماده شیمیایی، 5/1 مرتبه از هوا سنگین تر بوده و دارای بویی شبیه به اتر می باشد. اکسید اتیلن در آب بسیار کم محلول است. پس از پایان تدخین، باقیمانده آن روی محصولات انباری به سرعت تجزیه شده و به گلیکول44 که یک ماده بی خطر است، تبدیل می شود. اکسید اتیلن علاوه بر خاصیت حشره کشی، یک ماده میکروب کش45 نیز می باشد، که با استفاده از آن لوازم پزشکی و آزمایشگاهی را در شرایط خلاء نسبی ضد عفونی می کنند. بدین جهت میوه هایی که مانند خرما، انجیر و یا برگ توتون قابلیت تخمیر46 دارند، در معرض این گاز نه تنها آفات آن ها از بین می روند، بلکه عوامل باکتریایی که سبب تخمیر می شوند، نیز از بین خواهند رفت. فرمولاسیون های مختلفی از اختلاط اکسید اتیلن و گاز کربنیک برای مصرف در سیلوها و انبارهای بزرگ تهیه گردیده است. مهمترین آن ها کارتکس47 می باشد که از یک قسمت اکسید اتیلن و 9 قسمت گاز کربنیک تشکیل شده است. مقدار مصرف کارتکس در مبارزه با آفات غلات بر حسب تغییرات درجه حرارت و رطوبت محصول در فشار متعارف، مطابق جدول ذیل می باشد؛
جدول(4-1). مقدار مصرف سم کارتکس در مبارزه با آفات انباری غلات.
دُز (g/m3)
زمان (hr)
رطوبت (%)
درجه حرارت (OC)
460
24
کمتر از 15
11
6
400
24
کمتر از 15
17
12
400
18
کمتر از 15
18
25

4-1-1-3 سموم گازی
امروزه در سیلوها اغلب از آفت کش های گازی و فومیگانت48 جهت محافظت دانه های ذخیره شده در برابر حشرات و همچنین کنترل آفات استفاده می گردد.
سموم گازی ترکیباتی با قدرت تبخیر زیاد می باشند که در گرما و فشار معین به گاز کشنده تبدیل می شوند. مولکول های این نوع گازها بطور مستقل در فضا پراکنده و به موقع به داخل مواد انباری نفوذ و یا از آن خارج می شوند. سموم گازی از نظر فیزیکی به هر حالتی باید دارای خواص زیر باشند:
-در گرمای معمولی محیط به آسانی تبخیر و بخار آن به آسانی در فضا پراکنده شود.
-به آسانی بتواند به درون محصولات انباری نفوذ کند.
-بر روی مواد انباری از لحاظ فیزیکی و شیمیایی (رنگ ،بو، مزه) تغییراتی پدید نیاورد.
-غیر قابل اشتعال و انفجار باشد.
-سمیت آن برای انسان کمتر باشد.
-به کار بردن آن آسان و نیاز به افراد مجرب و وسایل پیچیده فنی نباشد.
-بتواند بر روی آفات بیشتری اثر نماید.
-به کار بردن آن از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد.
گاز حاصل از این مواد از راه روزنه های تنفسی49 حشرات کامل، لاروها و شفیره ها، وارد بدن آن ها شده و در نتیجه سبب مسمومیت می گردد.
باقیمانده سموم50 بروی مواد غذایی یک مسأله مهم و اساسی است. به همین دلیل کمیته های جهانی بهداشت و سازمان های مسئول در کشورهای مختلف در خصوص غلظت51 گاز در فضای انبار، بقایای سموم بر روی محصولات و اثرات آن بر روی انسان مطالعه و فعالیت می نمایند.
کاهش و یا از بین رفتن قوه رویشی بذرها، تحریک رشد گیاهان، ضایعات سطحی و یا عمقی روی میوه ها، تسریع و یا تأخیر در نشو و نمای حشرات می تواند از جمله تأثیرات مستقیم این مواد باشد.
ترکیبات گازی را بایستی از آئروسول که به کمک دستگاه های مختلف به ذرات سمّی تبدیل می شود، تفکیک کرد. زیرا در آئروسول با وجود اینکه ذرات سم در تمام فضای محل پراکنده می گردند، ولی به هیچ وجه به درون مواد انباری، حتی به مقدار جزئی نفوذ نمی کنند. در صورتیکه بعضی از گازها مانند متیل برماید می توانند به اعماق محصول و حتی محصولات فشرده مانند بسته های خرما و یا آرد نفوذ نمایند.
4-1-1-3-1 ارزش های اصلی سموم گازی بطور خلاصه شامل:
4-1-1-3-1-1 سرعت انتشار گاز
چگونگی انتشار ذرات گاز در فضا یکی از نکات اساسی و مهمی است که هنگام تدخین سموم باید مورد توجه قرار گیرد. هر چه وزن مولکولی ماده گازی زیادتر باشد، به همان نسبت از قدرت انتشار آن کاسته می شود. از طرف دیگر سرعت انتشار گاز به در جه ی گرمای محیط نیز بستگی دارد. هرچه محیط گرمتر باشد، گاز با سرعت بیشتری پراکنده می شود.
4-1-1-3-1-2 جذب سطحی
جذب سطحی عبارتست از پیوستن مولکول های یک گاز به سطح مواد انباری. در این پدیده مولکول های جذب شده هیچگونه تغییری در ماهیت ماده انباری ایجاد نمی کنند و ممکن است در اثر تهویه بطور کامل از بین بروند.
4-1-1-3-1-3 جذب و ترکیب با مواد
عبارتست از جذب و ترکیبات مولکول های گاز با ماده انباری جامد و مایع. در این پدیده مولکول های گاز با مواد انباری ترکیب می شوند. مثلا اسید سیانیدریک می تواند با بعضی از مواد انباری مرطوب ترکیب شده و اجسام دیگری به وجود می آورد. بنابراین استفاده از آن در مورد مواد غذایی مرطوب در اغلب کشورها ممنوع شده است.

مطلب مشابه :  پایان نامه درموردآموزش مهارت، سلامت روان، سوء مصرف مواد، مصرف مواد

4-1-1-3-1-4 تهویه
بعد از پایان عملیات گاز دهی به منظور از بین بردن سموم باقیمانده باید محصول انباری تهویه شود. این عمل به وسیله باد بزن های مختلف انجام می شود که ضمن آن مولکول های گاز جذب شده بتدریج از محصول رها و با فشار جریان هوا از انبار خارج می شوند.
4-1-1-3-1-5 واکنش شیمیایی
بعضی از سموم گازی ممکن است مستقیما روی پاره ای از مواد انباری اثر نموده و سبب تولید اجسام پایدار سمی در محصولات غذایی گردند. مثلا اسید سیانیدریک با مواد قندی بعضی از میوه های خشک ترکیب شده سمی به نام سیان هیدرین تولید می نماید.
در ادامه به رایج ترین سموم شیمیایی گازی نیز می پردازیم؛


دیدگاهتان را بنویسید