جمع آوری کنندو به دانش آموزان ارائه دهند.
7. پرونده تحصیلی دانش آموزان را بررسی کنند و انهایی را که به کمک نیاز دارند شناسایی کنند.
8. دانش آموزانی را که مشکلات تحصیلی و رفتاری دارند شناسایی و در حل مشکل آنان تلاش کنند.
تحصیل و فراگیری دانش برای رشد همه جانبه فرد ضروری است.تحصیل مقدمه ای برای احراز شغل و پیشرفت اجتماعی است و به تعالی ذهنی و معنوی فرد کمک می‌کند.شکست در تحصیل به شکوفا نشدن شخصیت فرد و نرسیدن به کمال ذهنی،اجتماعی و معنوی فرد منجر می‌شود. راهنمایی و مشاوره تحصیلی به فرد کمک می‌کند.تا متناسب با تواناییهای خود از امکانات موجود استفاده کند، به حل مشکل تحصیلی خود بپردازد و با انتخاب رشته مناسب تحصیلی برای شغل آینده خود برنامه ریزی نماید و از شکست تحصیلی و نرسیدن به رشد اجتماعی،حرفه ای و معنوی پیشگیری کند(احمدی، 1383).
فرایند راهنمایی و مشاوره تحصیلی شامل این مراحل است:
مرحله اول)شناخت دانش آموزان. برای شناخت دانش آموزان مشاور قدمهای زیر را بر می‌دارد؛
1. ایجاد رابطه یاورانه و فضای پذیرش و اعتماد. مشاور با استفاده از فنون ازتباط و ایجاد شرایط اعتماد زمینه را برای یک رابطه یاورانه خوب آماده می‌کند. برای ایجاد شرایط اعتماد؛ مشاور به صورت هماهنگ عمل می‌کند؛ خلوص نیت، پذیرش مثبت و تفاهم دارد و راز دار است(احمدی، 1383).
2.بررسی زمینه رشد دانش آموزان. توجه به میزان رشد دانش آموزان و مراحل آن برای راهنمایی و مشاوره تحصیلی لازم است. از هر سنی انتظار خاصی می‌رود و از یک دانش آموز دبستانی نمی‌توان انتظار داشت که مفاهیم تجردی را کاملا درک کند و قضاوت اخلاقی درستی داشته باشد. باید رشد بدنی، عاطفی، ذهنی، اجتماعی، و اخلاقی دانش آموزان ارزیابی شود و با توجه به شاخصها در هر مرحله از رشد، مشخص شود که دانش آموز تا چه اندازه ویژگیهای لازم و متناسب با مرحله رشد خود را دارا است(احمدی، 1383).
3. شناسایی و ارزیابی تواناییها، استعدادها و علایق دانش آموزان. مشاور با مشاهده رفتار، انجام دادن مصاحبه مشاوره ای، انجام دادن آزمونهای روانشناختی، تواناییها، استعدادها و علایق دانش آموزان را می‌شناسد.شناخت این ویژگیها به او کمک می‌کند تا در برنامه درسی، انتخاب رشته تحصیلی و حل مشکلات تحصیلی از آنها بهره گیرد و با توجه به این خصوصیات به دانش آموزان در انتخاب دروس، رشته و حل مشکلات تحصیلی کمک کند(احمدی، 1383).
4. بررسی میزان اطلاع دانش آموزان از مقررات آموزشی و رشته تحصیلی. آشنایی با مقررات آموزشی و رشته تحصیلی به دانش آموزان کمک می‌کند تا برنامه ریزی بهتری داشته باشند و رشته متناسب با استعداد وتوان خود انتخاب کنند. مشاور ضمن بررسی میزان اطلاع دانش آموزان از شیوه‌های مختلف اطلاع رسانی برای افزایش اطلاعات آموزشی و برنامه ریزی از آن استفاده می‌کند.مشاور برای اطلاع رسانی می‌تواند از روشهای سخنرانی و سئوال و جواب، تشکیل گروهها و کارگاههای اطلاع رسانی، بروشورهای اطلاعات آموزشی، نوارهای ویدئویی، دیسکتهای رایانه و سی دی‌های حاوی اطلاعات مورد نیاز استفاده کند .
5. بررسی نقاط قوت و ضعف دانش آموزان. برخی از دانش آموزان ممکن است توان و استعداد خوبی داشته باشند ولی به دلائلی دچار ناتوانی یادگیری شوند. این دانش آموزان مطالب درسی را فرا نگرفته و در درس خاصی ضعیف هستند.مشاور با شناخت نقاط ضعف این دانش آموزان به آنان کمک می‌کندتا با تدوین برنامه به یادگیری درس خاصی بپردازند و دروسی را که فرا نگرفته اند جبران کنند(احمدی، 1383).
مرحله دوم ) طرح برنامه درسی و هدایت تحصیلی دانش آموزان . مشاور در این مرحله قدمهای زیر را بر می‌دارد:
1.تدوین برنامه درسی برای دانش آموزان. مشاور با کمک دانش آموزان به تدوین برنامه درسی آنان می‌پردازد. تقدم و تاخر دروس و رعایت پیش نیاز و تدوین برنامه متناسب با یادگیریهای قبلی دانش آموزان از افت درسی، و ناتوانی یادگیری آنان پیشگیری می‌کند. دانش آموزان از دوره ابتدایی تا آخر دوره راهنمایی برنامه ای ثابت داشته و عادت به انتخاب و برنامه ریزی دروس نکرده اند. بنابراین در دبیرستان دچار مشکل می‌شوند.مشاور به دانش آموران دبیرستانی در تدوین برنامه ای مناسب و رضایتبخش کمک می‌کند تا از اتلاف وقت و توان آنان پیشگیری شود(احمدی، 1383).
2. هدایت تحصیلی دانش آموزان.مشاور، دانش آموزان را به مناسب ترین شاخه یا رشته تحصیلی بر اساس استعداد و علاقه آنان و به تناسب امکانات و نیاز کشور هدایت می‌کند.
3. کمک به انتخاب و تصمیم گیری دانش آموزان.
تصمیم گیری و انتخاب آموختنی است. مشاور فرایند تصمیم گیری و انتخاب را به دانش آموزان آموزش می‌دهد.در این فرایند دانش آموزان به موقعیت اجتماعی – خانوادگی و اقتصادی خود توجه و رشته‌های مختلف تحصیلی را بررسی می‌کنند و در انتخاب رشته به سه جنبه عملی بودن، تاثیرآن بر زندگی خود و مفید بودن آن توجه می‌کنندو رشته ای را که عملی تر، موثرتر و مفید تر است انتخاب می‌کنند(احمدی، 1383).
مرحله سوم )شناخت مشکلات رفتاری دانش آموزان و ارتباط آنها با تحصیل و کمک به حل آنها. برخی از دانش آموزان دچار اضطراب یا ترس مرضی اند یا رفتارهای ایذایی و پرخاشگرانه دارند یا خجالتی و مردم گریزند و یا بیش فعالند. دانش آموزانی که در اظهار نظر اشکال دارند یا اضطراب از امتحان دارند در کلاس سئوال نمی‌کنند یا نمی‌توانند در امتحان به سئوال‌ها پاسخ دهند در نتیجه درس را فرا نمی‌گیرند و نمره مطلوبی کسب نمی‌کنند و افت تحصیلی می‌یابند. مشاور در شناخت مشکلات عاطفی و رفتاری دانش آموزان و کمک به حل آنها از مشاوره فردی، گروهی و خانوادگی استفاده می‌کند.
مرحله چهارم)مشورت با اولیاء، مدیران و معلمان برای تسهیل یادگیری دانش آموزان . مشاور در هنگام مشورت با والدین الف)مرحله رشد فرزندان را برای آنان بازگو می‌کند، ب)رفتار فرزندان را برای آنان تشریح می‌کندو توضیح می‌دهد که چگونه رفتار یاد گرفته شده است، ج)نتایج ارزیابی خود را در مورد فرزندان با آنان در میان می‌گذارد، د)به آنان کمک می‌کند تا رشته تحصیلی مناسبی را از فرزند خود انتظار داشته باشند، ه)ارجاع آنان را به موسسات مربوط ساده می‌کند(احمدی،1383).
مشاور در مشورت با معلمان می‌تواند به آنان در این زمینه‌ها کمک کند، 1) به آنان کمک کند تا خود را واقع بینانه بنگرند، 2)جنبه‌های مثبت و منفی رفتار خود را در نظر بگیرند، 3) از جریان‌های احتماعی در کلاس آگاه باشند، 4) به تغییر رفتار دانش آموزان و تبادل نظر با آنان بپردازند، 5) فضای تهدید و اضطراب در کلاس را تقلیل دهند و 6) با اولیاء مدرسه و خانواده برای کمک به دانش آموز همکاری کنند.
در مشورت با مدیران، مشاور می‌تواند به آنان کمک کند تا الف) زمینه ای را برای تبادل بیشتر کارکنان و ایجاد فضای باز آموزشی فراهم سازند، ب) با ایجاد کمیته مشورتی در طرح و رفع مشکلات آموزشی بکوشند، ج)در تنظیم برنامه از کمک همکاران استفاده کنند، د) با ایجاد برنامه‌های کمکی به رفع مشکل عقب ماندگی تحصیلی دانش آموزان بپردازد و ه) برای ارتباط بیستر خانه و مدرسه اقدام کنند.
مرحله پنجم)پیگیری نتایج، در این مرحله مشاور نتایج بدست آمده ازارزیابیها، هدایت تحصیلی، راه حلهای انتخاب شده برای تعیین رشته تحصیلی و حل مشکلات عاطفی – رفتاری و مشورت با اولیای خانه و مدرسه را پیگیری می‌کند تا در صورت ناصواب بودن نتایج، روش خود را تغییر دهد. پیگیری نتایج به مشاور در تایید یا رد دیدگاهها، روشها و فنون مورد استفاده خود کمک می‌کند، پیگیری و ارزشیابی کارهای انجام شده به بهبود روشها، تکمیل فنون و ابداع راه حلهای جدید می‌انجامد(احمدی، 1383).
راهنمایی و مشاوره در دبستان
راهنمایی و مشاوره در برگرنده تمام سطوح آموزشی است وبه تسهیل رشد، پیشگیری و درمان مشکلات رفتاری دانش آموزان می‌پردازد. مشاور در دبستان نقش هماهنگ کننده را دارد.کوذکان در دبستان به محبت، تفاهم، انعطاف، صداقت، یکرنگی، خونسردی، و تبادل نظر اهمیت می‌دهد. حضور مشاور در آنجا فضای گرم، ارتباط دوجانبه و باز، شرایط پذیرش و تفاهم ایجاد می‌کند و پلی بین خانه و مدرسه می‌زند. مشاور خود را وقف رشد عاطفی، ذهنی و اجتماعی کودکان می‌کندو به آنان اعتماد به نفس، خودپذیری، سازنده بودن و جرات داشتن می‌آموزد(گیبسون و میشل، 1377).
فعالیت مشاور دبستان شامل این مراحل می‌شود:
مرحله اول) کمک به سازگاری کودکان با محیط دبستان.
مرحله دوم) شناخت و ارزیابی تواناییها و استعداد دانش آموزان.
مرحله سوم) کمک به دانش آموز برای رشد مهارتهای اجتماعی.
مرحله چهارم) کمک به حل مشکلات تحصیلی دانش آموزان.
مرحله پنجم) کمک به حل مشکلات عاطفی دانش آموزان.
مرحله ششم) کمک به حل مشکلات رفتاری دانش آموزان.
مرحله هفتم) کمک به حل مشکلات اخلاقی دانش آموزان.
مرحله هشتم) مشورت با مدیر، معلمان و کارکنان دبستان.
مرحله نهم) مشاوره خانوادگی با والدین.
مرحله دهم)آموزش خانواده. آشنا کردن خانواده‌ها با مراحل رشد فرزندان، شرایط یادگیری و روشهای آموزشی و تربیتی با آموزش آنان میسر است.آموزش خانواده یکی از وظایف اصلی مشاور دبستان است. (احمدی، 1383).
راهنمایی و مشاوره در دوره راهنمایی
دوره راهنمایی زمان تغییرات همه جانبه و چشمگیر بدنی، عاطفی، اجتماعی و ارزشی در دانش آموزان است . به همین دلیل راهنمایی و مشاوره در این دوره ضرورت بیشتری می‌یابد. دانش آموزان در دوره راهنمایی با رشد سریع بدنی و بلوغ، رفتن به سوی رسش اجتماعی با تمام تجلیات آن یعنی استقلال، مسئولیت و انضباط، دست یافتن به مجموعه ای از ارزشهای فردی، کسب هویت شخصی و عضویت در گروه همسالان روبه رویند(گیبسون، میشل، 1377)
مشاوره در دوره راهنمایی شامل مراحل متنوع و گسترده ای است که می‌توان به این صورت دسته بندی کرد (احمدی، 1383):
مرحله اول) اطلاع رسانی به دانش آموزان در زمینه بلوغ و تحولات آن.نوجوانان از تغییرات بلوغ اطلاع چندانی ندارندو معمولا والدین نیز در این باره سکوت می‌کنند و آنان برای کسب اطلاعات به دوستان، کتاب، فیلم، ویدئو، انترنت، و غیره پناه می‌برند.ولی این منابع اطلاعات ناقص و گاهی نادرست به نوجوانان می‌دهد. اطلاع رسانی از بلوغ و تحولات مربوط به آن باید ابتدا به وسیله والدین و سپس مشاوران صورت گیرد.یکی از وظایف مشاوران در دوره راهنمایی اطلاع رسانی در زمینه بلوغ به دانش آموزان است.اگر دانش آموز راهنمایی از خدمات مشاوره ای آگاه بوده و مشاوری با صلاحیت در مدرسه وجود داشته باشد به او مراجعه می‌کندوپاسخ سئوالهای خودرا در مورد بلوغ پیدا می‌کند.
مرحله دوم) ارزیابی استعداد و توانایی دانش آموزان، با تحول بلوغ، دانش آموزان راهنمایی به ارزیابی مجدد تواناییهای خود می‌پردازد و گاهی خود را دست کم می‌گیردو فکر می‌کند که استعداد کاری را ندارد. مشاور با ارزیابی توانمندیهای دانش آموزان به آنان کمک می‌کند تا استعدادها و تواناییهای خود را بشناسد و به صورت واقع بینانه به خود بنگرند و بر آن اساس رفتار کنند.
مرحله سوم) کمک به دانش آموزان برای دستیابی به تصور واقعی و هویت موفق از خویشتن، تحول بلوغ، تصویر بدنی و هویت شخصی نوجوان را تهدید می‌کند.تصویر بدنی به تصویر واقعی یعنی برداشت فرد به بدن خود آن گونه که هست، تصویر ایدآل یعنی مناسب ترین و دلخواه ترین تصویر از خود و تصویر خیالی یعنی تصویری که فرد آرزو می‌کند آنگونه باشد تقسیم می‌شود. نوجوانان غالبا تصویر خیالی و ایدئالی از خود دارند و از تصویر واقعی بدن خود غافلند. مشاور باید به نوجوان کمک کند تا به تصویر واقعی و خود پنداره مثبت برسد و هویت موفقی داشته باشد.وی این

مطلب مشابه :  مقاله رایگان دربارهفعالیت های فرهنگی، دانشجویان، برنامه ریزی
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید