وظیفه را از طریق مشاوره فردی و گروهی انجام می‌دهد(احمدی، 1383).
مرحله چهارم) کمک به دانش آموزان برای داشتن روابط مناسب اجتماعی، تحولات بلوغ در روابط اجتماعی نوجوان تاثیر می‌گذارد.نوجوان معمولا آن کودک مطیع و پیرو قبلی نیست و ممکن است گفته‌های پدر و مادر را نپذیرد و با آنان مخالفت کند. در این دوره نوجوان به دوستان خود اهمیت می‌دهد . دوستیهای وی بر اساس یک نیاز اجتماعی و برای ایجاد روابط سالم و سازنده است. وقتی نوجوان دوستی پیدا کرد به او اعتماد می‌کند و مایل است دوستی خود را مستحکم سازد و در صورت دخالت والدین ترجیح می‌دهد به سمت دوستان برود. مشاور با مشاوره فردی با نوجوان به او کمک می‌کند تا ارزش خویش را باز یابد و از توانمندیهای خود استفاده بهینه نماید؛ همچنین مشاور با مشاوره خانوادگی به نوجوان و خانواده او کمک می‌کند تا رابطه خانوادگی خود را تصحیح کنندو شرایطی را به وجود آورند که مورد قبول و پذیرش اعضای خانواده باشد(احمدی، 1383).
مرحله پنجم) کمک به تربیت جنسی دانش آموزان.تغییرات بلوغ باعث بیدار شدن غریز جنسی در نوجوان می‌شود و تربیت او را ضروری می‌سازد.تربیت جنسی جزء جدایی ناپذیر وظایف مربیان است.مشاور می‌تواند بهترین اطلاع رسانی و کمک به نوجوان در زمینه مسائل جنسی باشد(احمدی، 1383).
مرحله ششم) کمک به دانش آموزان برای یافتن راه حل برای مشکلات تحصیلی. در این دوره دانش آموزان بیش از پیش دچار افت تحصیلی می‌شوند.تغییر مقطع تحصیلی از ابتدایی به راهنمایی، داشتن دبیران متعدد و بی میلی و بی انگیزشی را نمی‌توان دلیل این افت دانست و نوجوان را سرزنش کرد. افت تحصیلی در این دوره ممکن است معلول عوامل متعددی باشد، از جمله: 1) آشفتگی فکری نوجوان، 2) بی علاقگی به تحصیل، 3) احساس ناتوانی، 4) اختلافات خانوادگی، 5) انزوا و کناره گیری، 6) ندانستن شیوه مطالعه، 7) تنظیم نکردن وقت، 8) گذراندن وقت با دوستان، 9) مشکلات اقتصادی، 10) فقدان یک نظام آموزشی کارآمد، 11) اشکال در محتوای کتب درسی، 12)اضطراب و افسردگی(احمدی، 1378).در این صورت مشاور ابتدا به ارزیابی استعداد و علایق دانش آموزان می‌پردازدو آنان را با تواناییهای خویش آگاه می‌سازد.
مرحله هفتم) کمک به تربیت اخلاقی دانش آموزان، تربیت اخلاقی پیچیده ترین و دشوار ترین قسمت تربیت در دوران بلوغ است. در دبستان اخلاق عرفی بر کودک حاکم بوده و او از قواعد مرسوم و مورد قبول اجتماع پیروی می‌کند.نوجوان بسیاری از رفتارهای مورد قبول اجتماع را زیر سئوال می‌برند.او پایبند اخلاق مبتنی بر اصول است و آنچه را درست است می‌پذیرد نه این که جامعه آن را درست بداند. نوجوان به الگو‌ها اهمیت می‌دهد و معیار اخلاقی او رفتار الگوها و سر مشق هاست. مشاور با ارائه الگوی مناسب از خود و ارائه معیار اخلاقی مناسب به نوجوانان کمک می‌کند تا اصول و روشهای اخلاقی درستی را در نظر گیرند و به آن عمل کنند(احمدی، 1383).
مرحله هشتم) کمک به حل مشکلات رفتاری دانش آموزان، مشاور فرصتی را برای دانش آموزان ایجاد می‌کند تا خود را بشناسند، روشهای گوش دادن، ابراز نظر کردن، مشارکت و همکاری را یاد بگیرند و از نیازها و ارزشهای دیگران مطلع شوندو یاد بگیرند که به دیگران احترام بگذارند و به آنان کمک کنند و از آنان یاری بطلبند و رفتار پرخاشگرانه خود را کنترل نمایند(احمدی، 1383).
مرحله نهم) مشورت و مشاوره با کارکنان مدرسه،مشاور شرایط حساس دوران بلوغ و ویژگیهای این دوره را برای کارکنان مدرسه بیان می‌کند.او تلاش می‌کند تا بین کارکنان مدرسه و نوجوانان رابطه ای دوستانه، صمیمی‌و گرم ایجاد کندو به مسئولان مدرسه کمک کند(احمدی،1383).
مرحله دهم) مشورت و مشاوره با والدین دانش آموزان، غالبا نوجوانان در خانواده به حساب نمی‌آیند و درگیر مسائل خانوادگی نمی‌شوند . انتظارات والدین نیز از فرزندان نوجوان بیش از اندازه است. دربسیاری از موارد والدین می‌خواهند کمبودهای خود را به وسیله ای نوجوانان جبران کنند. گاه روابط والدین با نوجوان سرد، خشک، همراه با سرزنش، توبیخ، اهانت، و تهدید است. در این صورت نوجوانان احساس می‌کنند که به خانواده خود تعلق ندارند. در اینجاست که مشاور به کمک خانواده می‌شتابد و به تصحیح مناسبات خانوادگی می‌پردازد. مشاور به خانواده کمک می‌کند تا روابط دوستانه،منطقی و توام با محبت با نوجوان خود داشته باشند و زندگی خود را برای خود و نوجوان خویش رضایتبخش نماید(احمدی، 1383).
راهنمایی و مشاوره در دبیرستان
دبیرستان آخرین محلی است که پیش از دانشگاه به آموزش و پرورش دانش آموزان می‌پردازد و ویژگیهای خاصی دارد که آن را از دبستان و راهنمایی ممتاز می‌کند. این ویژگیها عبارتند از : 1) دبیرستان موسسه بزرگ و پیچیده ای است که از انبوه دانش آموزان نامتجانس تشکیل شده است . 2) مدیر دبیرستان نافذ ترین شحص در آن محیط است که فعالیتهای مختلف در دبیرستان به ابتکار و تلاش او بستگی دارد. 3) هیات آموزشی در دبیرستان تخصص‌های گوناگون دارد. 4) روحیه تحصیلی در دبیرستان بیش از دبستان و راهنمایی است .5) فعالیتها در دبیرستان معطوف به مواد درسی است و برنامه دبیرستان شدیدا بر محور درس، انجام دادن تکالیف و نمره متمرکز است. 6) سالهای دبیرستان برای دانش آموزان سالهای تصمیم گیری در مورد انتخاب دوست، رشته تحصیلی و انتخاب شغل است(گیبسون و میشل، 1377).
خدمات مشاوره ای در دبیرستان در صورتی به بار می‌نشیندکه دانش آموزان را در زمینه تحصیل، شغل، روابط خانوادگی، روابط اجتماعی، مهارتهای زندگی و داشتن فلسفه ارزشی یاری دهد. دانش آموزان دبیرستان بیش از هر زمان دیگر به گفتگو و تبادل نظر با مشاوران نیازمندند که بار علمی‌و تجربه علمی‌داشته و از قدرت ارتباط، انعطاف، پذیرش و جلب اعتماد کافی برخوردار باشند(احمدی، 1383).
خدمات مشاوره ای در دبیرستان شامل این مراحل است؛
مرحله اول ) ایجاد ارتباط یاورانه و جلب اعتماد دانش آموزان. دانش آموزان دبیرستان در صورتی مشاور را می‌پذیرند که رابطه باز؛ صاذقانه؛ دوستانه و صمیمی‌داشته باشد. مشاور با یکرنگی، پذیرش بدون شرط، تفاهم و همدلی، وضعیتی را ایجاد می‌کندکه دانش آموزان به او اعتماد کنند. جوانان در این سن به کردار بیش از گفتار اهمیت می‌دهند. وقتی در رفتار و کردار مشاور هماهنگی، ثبات و بی ریایی را ببینند او را می‌پذیرند، به حرف او گوش می‌دهند و با او احساس یکرنگی می‌کنند و حرف دل خود را با او در میان می‌گذارند(احمدی، 1383).
مرحله دوم) کمک به دانش آموزان در شناخت خویشتن. دانش آموزان در این سن غالبا به دنبال کسب هویت شخصی اند. هویت شخصی عبارت از افتراق و تمیزی است که فرد بین خود و دیگران می‌گذارد. هویت شخصی یک سازه روانی – اجتماعی است و شامل طرز فکرها و عقایدی می‌شود که معرف فرد است. همچنین نحوه ارتباط فرد با دیگران را می‌رساند. اگر جوان در طول رشد خود و براساس تجربیات حاصل از برخورد اجتماعی، هویت شخصی خود را شکل دهد و بتواند خود را بشناسد و از دیگران جدا کند تعادل روانی او حفظ می‌شود . ولی اگر سرخوردگی و عدم اعتماد جایگزین اعتماد به خویش شود و نوجوان گوشه گیر و منزوی گردد دچار ابهام در نقش می‌شودو هماهنگی و تعادل روانی او به هم می‌خوردو دچار بحران هویت می‌شود. برای کمک به دانش آموزی که دچار بحران هویت است از مشاوره فردی و گروهی می‌توان استفاده کرد. مشاوره فردی به تامین شرایطی می‌پردازد که به برداشت مثبت دانش آموز از خویشتن می‌انجامد و بر روشهای شناختی، معنا بخشی و واقعیت درمانی تکیه دارد. مشاور گروهی نیز به شناخت هویت و توجه به کسب مهارتهای اجتماعی دانش آموزان کمک می‌کند(احمدی، 1383).
مرحله سوم) دادن اطلاعات تحصیلی و شغلی به دانش آموزان. مشاور دانش آموزان را با رشته‌های تحصیلی، آیین نامه‌ها و مقررات مربوط آشنا می‌سازد و امتتیازهای لازم را برای رفتن به رشته‌های مختلف محاسبه می‌نماید. و دانش آموزان را با مشاغل مختلف آگاه می‌کند(احمدی، 1383).
مرحله چهارم) کمک به دانش آموزان در انتخاب رشته تحصیلی. انتخاب رشته تحصیلی بر عهده خود دانش آموز است و مشاور در این انتخاب به آنان کمک می‌کند. وی ابتدا با انجام آزمون‌های استعداد و علایق، امتیاز مربوط به آنها را مشخص می‌کند. آنگاه امتیاز والدین و دبیران را محاسبه می‌نماید. سپس مجموع آنها را با امتیاز مشاور و امتیاز معدل جمع می‌کند و بر اساس امتیاز کسب شده و ضوابط مربوط به نمرات درسی در برگ توصیه نامه رشته تحصیلی اولویت اول، دوم، تا پنجم را می‌نویسد؛ این اولویتها پیشنهادی است. مشاور به دانش آموزان کمک می‌کندتا با توجه به استعدادها ، علاقه و عملی بودن و مفید بودن، یکی از رشته‌های ریاضی و فیزیک، علوم تجربی، علوم انسانی، معارف اسلامی، فنی و حرفه ای، و کار دانش را انتخاب کند(احمدی، 1383).
مرحله پنجم) کمک به دانش آموز در رشد حرفه ای، رشد حرفه ای فرایندی است که به ویژگیهای شخصیت فرد، نیازهای او و احتیاجاتش بستگی دارد. رشد حرفه ای جریانی است که در طول زندگی اتفاق می‌افتد و در دبیرستان به صورت انتخاب رشته تحصیلی و حرکت در جهت شغل خاص تجلی می‌کند. مشاور در انتخاب درست شغل به دانش آموزان به این صورت کمک می‌کند که الف) علایق و رغبت آنان را مشخص می‌کند، ب) استعدادهای بدنی و ذهنی آنان را برای مشاغل مختلف تعیین می‌نماید، ج) اطلاعات شغلی را در دسترس آنان قرار می‌دهد. د) امکانات محیطی را بررسی می‌کندتا امکان ورود به شغل خاص را تعیین کند. ه) فشارهای خانوادگی و اجتماعی را در انتخاب شغل به حداقل می‌رساند. و) مراکز آموزشی را برای کسب مهارتهای شغلی در اختیار دانش آموزان می‌گذارد(احمدی، 1383).
مرحله ششم) کمک به دانش آموزان در کسب استقلال و قبول مسئولیتهای فردی. دانش آموزان دبیرستانی برای استقلال فردی و داشتن یک هویت موفق باید قبول مسئولیت کنند. والدین باید در خانه مسئولیتهای را به جوان خود محول کنندو ازاو انجام دادن آن را بخواهند. مسئولیت دادن به جوانان موجب می‌شود که در جهت اعتلای آن مسئولیت تلاش کنند(احمدی، 1383) .
مرحله هفتم) کمک به دانش آموران در رشد اجتماعی. جوانان به فعالیتهای اجتماعی تمایل دارند. آنان ترجیح می‌دهند که بیشتر با دوستان خود باشند؛ برای جوانان کناره گیری و انزوا مشکل آفرین است. اگر جوانان به حال خود رها شوند و والدین و مربیان توجهی به گرایش اجتماعی آنان نکنند خودشان دست به کار می‌شوند و ممکن است به دام دسته‌ها و گروههای نابهنجار بیفتند. مشاور در دبیرستان باید با ترتیب دادن مشاوره گروهی به رشد اجتماعی جوانان بپردازد(احمدی، 1383).
مرحله هشتم) کمک به دانش آموزان در شناسایی و حل مشکلات عاطفی – رفتاری. دانش آموزان دبیرستانی گاهی دچار اضطراب از امتحان، بیان مطالب در کلاس، جمع و اضطراب در نتیجه کمال طلبی می‌شوند. مشاور می‌تواند با استفاده از روشهای حساسیت زدایی و تغییر طرز فکرها، اضطرابهای مشروط و خود انگیخته آنان را مرتفع سازد.ممکن است دانش آموزان دچار افسردگی شوند. افسردگی در این دوره بیشتر از نتیجه هجوم و افکار مهاجم، غیرمنطقی و تحریف شده است. مشاور با استفاده از روشهای شناختی – رفتاری به این دانش آموزان کمک می‌کند تا به خود مثبت خویش توجه کنند و به مقابله با این افکار بپردازند(احمدی، 1383).
مرحله نهم) کمک به دانش آموزان در شناخت و هدایت جنسی. امروزه جوانان با شیوع وسایل برانگیزاننده جنسی مواجهند. وسایل ارتباطی از قبیل تلفن، تلویزیون، ویدئو، و اینترنت نقش عمده ای در این زمینه دارند. جوانان ممکن است دچار کامجوییهای بدلی از قبیل استمنا، همجنس بازی، نظر بازی و خود فروشی شوند. مشاور برای

مطلب مشابه :  مقاله رایگان دربارهفعالیت های فرهنگی، دانشجویان، برنامه ریزی
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید