………………………………………………………………..78
7- پیوست ……………………………………………………………………………………….89
1-1)مقدمه:
بیماریهای عروق کرونر1، مهمترین اختلال قلبی عروقی و یک مشکل مهم بهداشتی در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته میباشد. به طوری که در شروع قرن بیستم، اختلال قلبی و عروقی کمتر از 10% کل مرگ و میر در جهان را شامل میشد. این در حالی است که در اواخر این قرن، بیماری قلبی نزدیک به نیمی از کل مرگ و میر کشورهای پیشرفته و حدود 25% کشورهای در حال توسعه را شامل میشود. پیش بینی میشود که در سال 2020 نزدیک به 25 میلیون مرگ ناشی از اختلال قلبی وعروقی در سال رخ دهد. بر این اساس از هر سه مورد مرگ، یک مورد آن به علت اختلال قلبی و عروقی خواهد بود(1).
امروزه استفاده از تکنیک جراحی قلب باز، یکی از روشهای مؤثر و با ارزش در درمان بسیاری از بیماریهای قلبی به شمار میرود(2). از سال 1994 تا 2002 در اسکاتلند، میزان جراحی بای پس شریان کرونر از 2380 مورد به 2660 مورد و میزان آنژیوپلاستی کرونری از 680 مورد به 2559 مورد و میزان آنژیوگرافی از 8220 مورد به 10925 مورد در سال 2002 رسیده است. هم چنین در سال 2000 حدود 24728 مورد جراحی بای پس و 28133 مورد آنژیوپلاستی و دیگر روشهای مداخله کرونری در بریتانیا انجام شد. (3 ).
بیماری قلبی و عروقی در سال 2000 در ایالات متحده، 4/39 % همهی مرگها یا به عبارتی یک مرگ از هر 5/2 مرگ را به خود اختصاص داده است. از سال 2000 – 1990 میزان مرگ و میر ناشی از بیماران قلبی و عروقی، 5/2 % افزایش داشته است. کاهش میزان مرگ و میر ناشی از این بیماری به طور قابل ملاحظهای باعث بهبودی در امید به زندگی میشود. طبق گزارش انجمن قلب بریتانیا در سال 2009 بیش از یک سوم مرگ و میرها در بریتـانیا، به علت بیماریهای سیستم قلبی و عروقی میباشد و سالانه تقریبا حدود198000 مرگ رخ میدهد(4).
بر اساس آمارهای موجود در سطح جهان، بیماریهای قلبی و عروقی 1% کل مرگ و میرهای سنین کمتر از 35 سال، 3/1 مرگهای سنین 45 – 35 سال و 4/3 علل مرگ و میر در کشورهای پیشرفته را به خود اختصاص داده است. حدود 4/1 مرگ و میر در کشور ما ناشی از اختلال قلبی و عروقی است. آمار استخراج شده از واحد انفورماتیک سازمان بهشت زهرا در نیمه اول سال 79 نشان میدهد که حدود 20% از کل فوت شدگان به علت مشکل قلبی و عروقی بوده است ( 5).
طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در مارس 2002 ( فروردین 81 ) 22% علل مرگ و میر در دنیا و 35% علل مرگ و میر در ایران ( 91 هزار نفر ) ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی است (3).
بیماری عروق کرونر به معنی یک نوع نارسایی در عروق کرونر قلب میباشد که این نارسایی نهایتاً منجر به کاهش و اختلال در جریان خون میوکارد قلب میشود و توفق دایمی جریان خون میوکارد باعث اختلال در عمل عضله ونکروز آن میگردد (6).
آترواسکلروز شامل تجمع موضعی لیپید و فیبروز در داخل شریانهای کرونر میباشد که باعث تنگی و انسداد شریان میشود که نتیجه آن کاهش جریان خون میوکارد است. بیماریهای ایسکمیک قلب که به علت عدم تعادل بین جریان خون وارده و میزان تقاضای میوکارد رخ میدهد وابسته به پیشرفت آترواسکلروز و میزان انسداد عروق کرونر میباشد.
جراحی بای پس عروق کرونر ، پروسهای است که در آن پیوندهایی برای هدایت جریان خون اطراف پلاکها در شریان کرونر ، انجام میشود. این پروسه هنگامی به کار میرود که شریان به طور اساسی باریک یا مسدود شود یا یک لخته خون در مناطق باریک قرار گیرد. جراحان با برداشتن قطعه کوچک از وریدی که معمولاً از پا یا قفسه سینه شده و اتصال آن به آئورت و ماهیچه قلب گذرگاه فرعی ایجاد میکنند این مجرای فرعی دوباره جریان خون را به قلب برقرار میکند. هدف اصلی جراحی بای پس عروق کرونر، تسکین آنژین و افزایش امید به زندگی است. جراحی بای پس عروق کرونر یک استاندارد طلایی برای درمان بیماران مبتلا به شریان کرونر برای حداقل 25 سال است. بر اساس بسیاری از یافتهها، عمل جراحی بای پس شاخصهای عمده کیفیت زندگی را در بیماران افزایش میدهد .این نوع جراحی در بیمارانی که آنژین ناپایدار و تنگی بیش از 60% در شریان کرونر چپ ، یا انسداد سه رگ بیش از 50 % دارند، کاربرد دارد(8،7).
2-1) تعریف مساله و ضرورت انجام پژوهش:
با شهری شدن دنیای در حال توسعه، میزان شیوع بیماریهای قلبی و عروقی و مرگ و میر ناشی از آن در حال افزایش است. تخمین زده شده که تا سال 2020 شایعترین علت مرگ در سطح جهان بیماریهای قلبی وعروقی خواهد بود(1). بیماریهای قلبی عروقی، یکی از بیماریهایی است که شرایط عمومی آن منجر به عدم اتکا به خود و کاهش کیفیت زندگی در افراد مبتلا میشود. اضطراب، افسردگی، فقدان علاقه به محیط و اقدامهای اجتماعی ، مشکلات جنسی و اختلالات خواب از ویژگیهای بیماران قلبی و عروقی میباشد که باعث کاهش کیفیت زندگی در بیماران قلبی میشود(9).
پولاسکی و تارتو2 (1999) بیان میکنند که مدد جویان مبتلا به یک بیماری مزمن یا ناتوانی باید برای پیشگیری از ناتوانی، حفظ توانایی عملکردی و یا به دست آوردن مجدد این توانایی، در برنامههای توانبخشی شرکت کنند. توانبخشی فرآیند یادگیری زندگی همراه با بیماریهای مزمن یا وضعیتهای ناتوان کننده است و هدف از توانبـخشی، برگشت مددجو در بالاترین حد ممـکن از توانـایی فیـزیکی، ذهنی، اجتماعی و شغلی میباشد (10) .
امروزه یکی از روشهای معمول برای بهبود کیفیت زندگی به خصوص در بیماری های مزمن همچون بیماری های قلبی توانبخشی است(11). توانبخشی قلبی فعالیتی چند رشتهای با هدف تسهیل و بهبودی جسمی، روانشناختی و هیجانی به منظور توانمند سازی مددجویان در رسیدن به سطوح بالاتر سلامتی است. این امر از طریق ورزش، آرامسازی و آموزش بهداشت در عرصه بیمارستان و جامعه عملی میگردد. شواهد نشان دهنده اثر بخشی برنامههای توانبخشی قلبی بوده، به طوری که موجبات کاهش 27 درصدی مرگ و میر بعد از سکته قلبی را فراهم میآورد. توانبخشی قلبی شامل فعالیت های همچون ارزیابی جامع پزشکی، ورزش، تعدیل عوامل خطرساز، آموزش، مشاوره و تغییر رفتار مددجوست(12).
شواهد علمی نشان میدهد که برنامه توانبخشی قلب از نظر کلینیکی روش مفیدی برای تعدیل فاکتورهای خطر ساز قلبی و کاهش فشارهای روانی بعد از سکته قلبی میباشد، همچنین این برنامهها میتواند باعث کاهش اضطراب و افسردگی در بیماران قلبی شود (13).
این برنامهها موجب تاثیرات بالینی مثبت از جمله کاهش مرگ و میر، عوامل خطرساز قلبی و رفتارهای غیر بهداشتی را فراهم آورده است. کیفیت زندگی درک شده از سوی این بیماران پارامتر مهمی در ارزشیابی برنامههای توانبخشی قلبی است که اثر بخشی این برنامهها را نیز اثبات میکند. کیفیت زندگی وابسته به سلامت بیانگر اثرات عملکردی ناخوشی و برآیندهای آن در بر درک بیمار از جنبههای جسمی، روانشناختی و اجتماعی زندگی فردی است(14). آندرهیل و وودز3 ( 2000) نیز اظهار میدارند: هدف از انجام برنامههای توانبخشی قلبی بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی از طریق کاهش عوامل خطرزا و تکرار حادثه قلبی است(15).
توان بخشی قلبی میتواند با مراقبت سلامتی اثر بخش، باعث ارتقاء بهبودی بیماران شود. بیماران ناتوان میتوانند به بهبودی، مراقبت و سلامتی بهتر رسیده و خطرات مرگ و میر در این بیماران کاهش مییابد. توان بخشی قلبی شامل برنامههایی بوده که این برنامهها میتوانند به بیـماران در تغییـر عادتهای سبک زندگیشان کمک کنند. برنامه توان بخشی قلبی شامل تمرین، آموزش، کمکهای پزشکی، توصیههای بهبود رفتار و بالا بردن کیفیت زندگی و کاهش اضطراب و افسردگی میباشد(16).
این برنامهها اغلب در بیمارستان با کمک یک تیم پزشکی، دکتر، پرستار و دیگر افراد حرفهای در این زمینه انجام میشود. بسیاری از افراد دریافتهاند که برنامههای توان بخشی پس از رهایی از بیمارستان، خیلی کمک کننده بوده و به آنها این اجازه را میدهد که در یک گروه تمرینی و با کمکهای خاص برای تغییر سبک زندگی تلاش کرده و از این تمرینات لذت ببرند(17).
در طول برنامههای توان بخشی موارد ذیل برای بیمار وجود خواهد داشت:
استفاده تمرینی از ترید میل، ارگومتر، ماشینهای پارو زنی، پیادهروی و بخشهای جاکینگ تحت نظارت پرستار یا دیگر افراد حرفهای در این زمینه برای تغییر در علائم و مشکلات خواهد بود. شروع کار به آهستگی بوده و در ادامه به وسیله برنامه تمرینی مطمئن انجام میپذیرد تا این که تدریجا به بیمار کمک کرده تا شدیدتر و قویتر تمرین کند. نظارت بر ضربان قلب، فشار خون و الکتروکاردیوگرافی بیمار وجود دارد.
برنامههای توان بخشی شامل برنامههای جامع از قبیل درمانهای کلینیکی، مدیریت استرس، مشاورههای تغذیهای، ترک سیگار، مهارتهای آموزشی و تغییر سبک زندگی میباشد(18).
همچنین نتایج مطالعه تجربی در آمریکا ( 2006 ) توسط بتهال4 بر روی بیماران قلبی حکایت از این دارد که گروه آزمون تحت برنامه توانبخشی کوتاه مدت هشت هفتهای شامل آموزش مددجو و انجام ورزش تحت نظارت که در بیمارستان انجام میپذیرفت، نسبت به گروه کنتـرل که تنها از یک برنـامه ورزشی ساده پیروی میکردند، از نظر کیفیت زندگی ، ابعاد سلامت و عملکرد روانی از موقعیت بهتری برخوردار بودند(14) .
اگرچه یافتههای مطالعات مختلف گویای این حقیقت است که بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر از کیفیت زندگی مطلوبی برخوردار نمیباشند(19) و توانبخشی قلبی از راهکارهای مهم در ارتقاء کیفیت زندگی است، لیکن فقط 30% از بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر قادر به شرکت در برنامههای توانبخشی قلبی در مراکز میباشند(20). کالکیو و همکاران5 در بررسی تاثیر برنامه توانبخشی قلبی بر کیفیت زندگی و اضطراب بیماران سکته قلبی دریافتند که برنامه توانبخشی باعث بهبود معناداری در کیفیت زندگی و اضطراب بیماران میشود(21). درایران در مطالعه خانم محمدی و همکاران در سال 1385 که بر روی 38 بیمار مبتلا به سکته قلبی (بالاتر از60 سال) تحت توانبخشی قلبی در منزل و آموزش مشروح مراقبت شخصی مشتمل بر ورزش، تدبیر رژیم غذایی، حمایت رونی، مشاوره و سه بار بازدید در منزل انجام گرفت نشان دادند که برنامه توانبخشی در منزل، باعث بهبود معنـاداری در ابعاد جسمی و روانی کیفیت زندگی بیماران میشود(22).
نتایج یک بررسی فرا تحلیلی در سال 2007 نشان داد که برنامه توانبخشی قلبی باعث کاهش مرگ ومیر در بیماران قلبی میشود (23).
بنابراین با توجه به شواهد علمی در خارج و داخل ایران، توانبخشی ورزشی قلب باعث بهبود وضعیت جسمی – روانی، کیفیت زندگی و عوامل خطرزای کرونری میشود اما با وجود اطلاعات محدود ، تحقیقات درباره اثرات توانبخشی ورزشی قلب در بیماران جراحی شدهی کرونری در ایران اندک است. بنابراین محقق در نظر دارد که اثرات توان بخشی ورزشی را بر وضعیت جسمی روانی، کیفیت زندگی و عوامل خطرزای کرونری بیماران جراحی شدهی کرونری بررسی نماید. علی رغم اینکه تمرینات توان بخشی قلبی و بررسی ریسک فاکتورهای عوارض قلبی عروقی سابقهای نیم قرن را دارد، اما تا کنون کمتربه پژوهش در توان بخشی قلبی در ایران اهتمام شده است؛به نظر میرسد که بررسی تمرینات توانبخشی قلبی و تاثیرات آن بر روی کیفیت زندگی، افسردگی و اضطراب در ایران با توجه به تفاوتهای قومی و نژادی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، شغلی و منطقهای- جغرافیایی، ضرورت نسبت به انجام این تحقیق حس شده تا از این طریق بتوان به این سوالات پاسخ داد؛ که آیا 12 هفته

مطلب مشابه :  مقاله درمورد دانلودارائه خدمات، وفاداری مشتری، وفاداری مشتریان
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید