پژوهش دانشگاهی – آینده نگاری ترافیک کانتینری بنادرجنوبی ایرانی در افق ۱۴۰۴- قسمت ۳

شبیه سازی با استفاده از زبانهای برنامهنویسی میتوانند به عنوان ابزار کمکی تصمیم گیری در مورد عملیات ترمینالهای کانتینری استفاده شوند. Bielli 2006)) از زبان برنامهنویسی جاوا برای طراحی مدلی برای شبیهسازی عملیات ترمینالهای کانتینری استفاده کردند. Khoshnevis et al.. (۲۰۰۰ )با استفاده از روشهای شبیهسازی، نقش استفاده از این سیستم را در افزایش کارآیی ترمینالهای کانتینری بررسی نمودهاند.
برای بررسی روشهای اقتصادی تخصیص اسکله می توان به تحقیق Moorthy (2006)اشاره کرد که در آن زمان توقف کشتیها با هزینههای عملیات بندری مقایسه شده است.
برنامهریزی همزمان عملیات اسکلهای و زمانبندی حرکت جرثقیلها، یکی از مسائل لجستیکی مهم در حوزه ترمینالهای کانتینری است. Hartmann (2004)روشهای مدلسازی را برای این کار اتخاذ کرد.
۲۰۰۶)Kozan ) این مسئله را با استفاده از روش الگوریتم ژنتیک حل کردند. Zeng et al.. (2009) نیز با استفاده از مکانیسم تصمیمگیری هوشمند و روش شبیهسازی، عملیات تخلیه و بارگیری کانتینرها در محوطه کانتینری را به صورت بهینه زمانبندی نمودند.
مدل و طرحریزی محوطه کانتینری یکی دیگر از فاکتورهای موثر در کارآیی عملیات کانتینری است. Preston et al.. ) 2001 ) اهدف کاهش زمان انتظار کشتیها، با استفاده از الگوریتم ژنتیک، راهکارهای بهینه انبار کردن کانتینرها در محوطه ترمینال را بررسی نمودند. Dekker et al.. (2006)، سیاست های مختلف نگهداری و انبار کردن کانتینرها را در یک ترمینال اتوماتیک بررسی کردند Kim . ۲۰۰۸)) یک مدل را برای طرح محوطه کانتینری پیشنهاد کردند که در آن تعداد بهینه و محلهای تردد کامیونهای محوطه محاسبه شده بود.
سیاست انبار کردن کانتینرها در نزدیکی بنادر محوطههای لجستیکی میتواند نقش به سزایی در افزایش یا کاهش ترافیک در مبادی منتهی به بندر داشته باشد. این موضوع در دانشگاه ویرجینیا در رساله Xu 1999) ) با عنوان شبکه های نگهداری کانتینرها بررسی شده است.
(۲۰۰۹) Nishimuraدر تحقیق خود ساختار و طرح محوطه کانتینری را بهینه نمودند. هدف آن ها بررسی عملیات کانتینری در ترمینال در بهینه ترین حالت بود که با استفاده از روش لاگرانژ مسئله مورد بررسی قرار گرفت.
کاهش زمان عملیات کانتینری در محوطه داخل ترمینال به عنوان یکی از روشهای صرفهجویی در هزینههای بندر شناخته میشود. Kim (2003) ضمن بررسی این مسئله روشی را نیز برای بهینه ساختن مسیر حرکت تجهیزات در محوطه کانتینری با در نظر گرفتن تعداد حرکتهای مورد نیاز برای جابجایی کانتینرها پیشنهاد کردند.
برنامهریزی و استفاده بهینه از منابع موجود در بندر یکی از موضوعات مورد بحث در اکثر مطالعات مربوط به بندر و دریاست. عالی شوندی(۱۳۷۱) صف انتظار نوبت کشتیها در بنادر جنوب را مورد مطالعه قرار داد که هدف از آن آنالیز حساسیت جرثقیلها و بررسی تاثیرات آنها در کشتی ها بود و نهایتا مدلی را جهت تعیین هزینه ها برای ارائه به مدیران بنادر ارائه کرد .
مرشد(۱۳۷۴) افزایش ظرفیت ترمینال کالاهای متفرقه در بنادر ایران را از طریق مدل شبیه سازی انجام داد که هدف آن تعیین ظرفیت ترمینالهای کالاهای عمومی با امکانات موجود در بندر بود.
کلهر(۱۳۸۳) در مطالعه ای تحت عنوان طراحی مدل شبیهسازی ترمینال کانتینری در بنادر ایران به بررسی بنادر به عنوان حلقه ای رابط فیمابین حمل و نقلهای دریائی و زمینی پرداخته و تجهیزات و عوامل کلیدی درگیر در ترمینال کانتینری شهید رجائی را با تکیه بر فاکتورهایی نظیر نوع کشتی، تعداد اسکله و تجهیزات تخلیه و بارگیری مدل سازی نموده است.
مهندسین مشاور ادیبی هریس(۱۳۵۳) طرح جامع بنادر بازرگانی کشور با افق ۱۳۶۶ که ترکیبی از کارشناسان ایرانی و خارجی بوده، را انجام دادند که در این مطالعه، پس از شناسائی وضع موجود کلیه امکانات، تجهیزات، تأسیسات و زیر ساختهای بنادر کشور همراه با نگرش جامع به سایر حالات حمل و نقل و یا پیشبینی تجارت خارجی کشور، اقدام به پیشبینی تقاضای حمل و نقل نمودند.
سازمان بنادر و کشتیرانی(۱۳۷۳) مطالعاتی را با همکاریهای مشترک کشور ژاپن با نام جایکا (JICA) انجام داد که افقی ۱۵ ساله(۲۰۱۰) را برای مطالعات خود در نظر گرفتند (۲۰۱۰)، این طرح بر خلاف طرح جامع قبلی، تنها با رویکرد حمل و نقل دریائی و آن هم متمرکز بر دو بندر امام خمینی (ره) در جنوب و بندر انزلی در شمال انجام پذیرفت.
مهندسین مشاور طرح نواندیشان و گروه مشاورین بندر هامبورگ (۱۳۸۳) نیز طرح جامع بنادر کشور را با افق ۱۳۹۴ بررسی و مطالعه نمودهاند که این مطالعه در قالب نوزده جلد به زبان فارسی منتشر شده است.
بررسی ادبیات تحقیق در حوزه ترمینالهای کانتینری مبین این امر است که اتوماسیون تجهیزات، روشهای افزایش کارایی ترمینالهای کانتینری،کاهش زمان انتظار کشتیها و زمانبندی حرکت جرثقیلهای اسکله ای از موضوعات مورد علاقه محققین میباشد که عمدتاً مسائل مربوط به محوطههای کنار اسکله را بررسی میکنند.
۲-۲-۲ کاربرد سناریو در سایر بخشها
مطالعات صورت گرفته به کمک روش سناریویی در سایر بخشها عمدتا” توسط شرکت های نفتی و برای تصویرسازی محیط آینده انرژی که غالبا “تا حد زیادی از عناصر عدم اطمینان سیاسی رنج میبرده اند انجام شده است. برخی از مطالعات انجام شده در این زمینه عبارتند از:
Stokkle et al.. (1990)، در مطالعهای در مورد آینده وضعیت صنعت نفت و گاز نروژ چهار سناریوی مربوطه را توسعه دادند و محیط خارجی و پویایی آن را در ارزیابی و گزینش است

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.

راتژیهای مطلوب مورد آزمون قرار دادند.
Esterhuyse (1992)، پیامدهای دوران انتقال آفریقای جنوبی و مسائل، اولویتها و آینده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این کشور را برای یک افق ده ساله ترسیم نموده است.
Lensing (1995)، یک مدل شبیهسازی را برای محدودیتهای نرخ ارز با استفاده از چهار سناریو که یک سناریو بعنوان سناریوی اصلی و سه سناریوی که به عنوان سناریوهای جایگزین را طراحی کرد و در آن عملکرد اقتصادی و وضعیت توسعه اقتصادی را مورد آزمون قرار داد. دو سناریو با متغیرهای اصلی اقتصادی و گردش سرمایه طراحی شد و دو سناریوی دیگر با متغیر اصلی تکنولوژی و رشد عامل بهرهوری طراحی گردید.
Norse (1979)، با شش سناریوی مختلف جنبههای گوناگون اقتصادی- اجتماعی کشورهای عضو سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه و سایر کشورهای جهان سوم را مورد مطالعه قرار داد. این مطالعه افق زمانی ۲۰ ساله داشت و وضعیت های اقتصادی و اجتماعی این کشورها را برای دوره زمانی مذکور به تصویر میکشید.
Dewhurst and West (1990)، با ایجاد دو سناریو اقتصاد کوئنزلند را در دوره ۱۹۸۶-۱۹۸۵ (یک نیم سال) مورد مطالعه قرار دادند و به کمک آن وضعیت این نیم سال را شانزده برابر بزرگنمائی کردند و وضعیت هشت سال بعد را استخراج نمودند.
Galer and Kasper (1982)، برای شرکت نفت شل در استرالیا دو سناریو را توسعه دادند که در آن اثرات تغییرات دراز مدت اقتصادی، اجتماعی، سیاسی- استراتژیک و فنی را بر توسعه استرالیا در سال ۲۰۰۰ پیشبینی نمودند.
Kumar (2002)، برای وضعیتهای آینده انرژی منطقه جنوب آسیا (هند، بوتان، پاکستان و بنگلادش) با روش سناریوئی پس از مطالعه وضع موجود، رشد جمعیت و تقاضای رو به رشد صنایع در این منطقه برآورد کرده که هندوستان در سال ۲۰۰۲ حدود ۴۰ میلیون تن زغال وارد کرده ولی تا سال ۲۰۱۱ به ۲۲۰ میلیون تن خواهد رسید و تولید داخلی این کشور نیز که در سال ۲۰۰۲ در حدود ۲۹۸ میلیون تن بوده تا سال ۲۰۱۱ به ۶۵۲ میلیون تن خواهد رسید. در زمینه نفت نیز ۱٫۵۷ میلیون بشکه در روز واردات داشته که تا سال ۲۰۱۱ به روزانه ۳/۳۱ میلیون بشکه میرسد. در سال ۲۰۰۲ شکاف تولید و مصرف گاز طبیعی این کشور ۶/۴۶ بوده و تا ۲۰۱۱ به ۶/۱۷۲ میلیون متر مکعب در روز خواهد رسید.
۲-۲-۳ کاربرد روش سناریو در حمل و نقل
امروزه مدلسازی مسائل به روش سناریویی در زمینههای مختلف برنامهریزی دراز مدت مناطق، ملی و مطالعات بینالمللی و در سطوح صنعت به کار می رود. در این بخش نمونههایی از مطالعات سناریویی که در جهان انجام شده خصوصا” مطالعات انجام شده در زمینه حمل و نقل که با موضوع تحقیق نیز مرتبط است، مورد توجه قرار خواهد گرفت.
در بخش حمل و نقل نیز به دلیل زیر بنائی بودن و اثرپذیری آن از بسیاری از بخش های دیگر و دراز مدت بودن سرمایهگذاریهای زیر ساختی آن روش سناریویی کاربرد زیادی دارد. در این بخش مثال هایی در مورد کاربرد سناریو در توسعه بخشهای مختلف حمل و نقل آورده شده اند:
Mishel et al.. (1979)، روش سناریوئی را برای توسعه راه آهن ایالتی استرالیا بکار بردند.
Wolf (1981)، در مطالعهای پیرامون تقاضای بار سه تحلیل سناریویی از وضعیت حمل و نقل جاده ای و ریلی را برای پنج ایالت دریایی کانادا برای دوره ۲۰ ساله (۲۰۰۰-۱۹۸۰) توسعه داد و اثرات هر شیوه بر توسعه تجهیزات، نیروی کار، مصرف انرژی، زیر ساخت ها و سرمایه گذاری های زیر ساختی را مورد ارزیابی قرار داد. سناریوی نخست وضعیت موجود حمل و نقل کانادا را نشان میداد و سایر سناریوها با فرض هایی نظیر تغییرات تکنولوژی، تغییرات نیروی محرکه و غیره حول سناریوی وضعیت موجود ساخته شدند.
Tongzon (1991)، یک سناریوی میان مدت را با هدف توسعه یک ابزار تحلیلی برای پیشبینی تعداد و نوع ویژگی های کشتی هایی که به بنادر استرالیا وارد میشوند را ایجاد کرد. او سه سناریو را برای شناسائی متغیرهای اصلی اقتصادی به منظور عرضه خدمات به کشتیرانی در نظر گرفت. روند اندازه شناورها (طول)، ظرفیت بارگیری، عرض و آبخور به عنوان متغیرهای اثرگذار یا اصلی لحاظ شدند. او با استفاده از رگرسیون، طیفی از خدمات کشتیرانی را در بنادر استرالیا از نظر نوع و مقدار مورد آزمون و پیش بینی قرار داد. او نتیجه گرفت که تغییرات ویژگی های مورد بررسی در مدل او در کوتاه مدت بر خدمات بنادر استرالیا اثر ندارند و روند تقاضا بیشتر تابع تقاضای عوامل خارج از صنعت کشتیرانی می باشد.
Darzentas and Spyrou (1996)، با استفاده از شبیه سازی، سه سناریو را با هفت ویژگی برای بنادر یونان تصویر کردند. این سناریوها بر طراحی، نحوه اجرا و آزمون مدل برای ترافیک کشتیرانی مسافری در جزایر آگان[۲] یونان بسط داده شد. در یک سناریو آنها کلیه ناوگان موجود را با ناوگان جدیدی جایگزین کردند و در سناریوی دیگری نیز ناوگان موجود را با تغییرات تکنولوژی مورد ارزیابی و تصویر سازی قرار دادند. در سناریوی سوم نیز مسیرهای سنتی با مسیرهای جدید جایگزین شد و آیندههای مربوطه تصویرسازی گردید.
Picard, and Nguyen (1982)، جریان بار را بین ۶۲ منطقه کانادا و برای ۶۴ گروه کالا مورد ارزیابی قرار دادند. آنها دو سناریو را توسعه دادند و به وسیله مدل داده – ستاده آن را بسط دادند. این سناریوها اثرات تغییرات حمل و نقل و ویژگی های اقتصادی را مورد آزمایش قرار میداد. در یک سناریو آنها ۲۰% کاهش هزینههای حمل و نقل را برای هر رده کالایی که از مبدأ کبک[۳] خارج میشد را بر وضعیت و
جریان کالا آزمایش کردند و در سناریوی دیگر نیز ۱۰% افزایش تقاضا را برای هر رده کالا آزمودند.
Dagenais (1987)،پیشبینی ترافیک کانتینری را برای یک دوره دراز مدت در بنادر کانادا ارایه نمودند. این مطالعه ۷۸ گروه کالا و ۱۱ منطقه در آمریکای شمالی و ۷ منطقه در جهان را در بر میگرفت.
Williams (1980)، در هلند مطالعهای تحت عنوان کاوشگر سناریو برای مسافران[۴] در سه فاز پیاپی، وضعیت حمل و نقل مسافری را مطالعه کرد. فاز اول ماژول سازی مجموعه حمل و نقل (زمینی، دریایی و هوائی) بود که در فاز دوم مدل تقاضا بعنوان فاز مرکزی برای چهار پیامد اصلی (تعداد سفر، کیلومتر مسافرت، زمان سفر، مالکیت وسیله نقلیه) آزمایش شد. در فاز نهائی ارزیابی ماژول ها به منظور شناسایی تقاضای سفر با استفاده از شاخص هایی نظیر تقاضای کل سفر، دسترسی و تصادفات انجام شد.
بخش حمل و نقل کشور آمریکا به منظور کاهش مایل-مسافرت وسیله نقلیه (مسافت هر وسیله در هر سفر) و نیز دو برابر کردن تعداد مسافرتها اهدافی را تعیین کرد و برای دستیابی به این اهداف سناریوهایی بسط داده شد. نتیجه این تحقیق که افق زمانی آن ۲۰۲۰ بود. کاهش مایل پیموده شده وسایط نقلیه به اندازه ۵/۴۲۵ میلیون مایل در هر سال بود، در حالی که تعداد مسافرت های افراد نیز دو برابر سال ۲۰۰۲ افزایش مییافت.
Banster (1997)، در پروژه [۵]POSSUM وضعیت های آینده را برای حمل و نقل اروپا در سه زمینه مختلف تصویرسازی نمودند. آنها برای آینده حمل و نقل اروپا هماهنگیهای اتحادیه و شهروندان فعال، همکاری های جهانی برای حمل و نقل پایدار و توافقات مربوط به همکاری های پایدار را تصویر سازی کردند.
۲-۳ نوآوری در تحقیق:
با توجه به پیشینه تحقیق، تاکنون مطالعات علمی و آکادمیکی در جهت بررسی، تحلیل و ارزیابی ترافیک کانتینری در بنادر ایران با استفاده از روش سناریو انجام نشده است . در این تحقیق، استفاده از مدل سناریو برای ترافیک کانتینری برای اولین بار در ادبیات تحقیق بنادر ایران مطرح میگردد.