دانلود پایان نامه

این نوع قرارداد در صورتی ایجاد می شود که خریدار سهام نگران گران تر شدن سهام و دارنده ی سهام نگران کاهش قیمت یا عدم تغییر قیمت می باشد.
1-4-2-2-3 قرارداد معاوضه (Swap Contract)
قرارداد معاوضه قراردادی است که به موجب آن طرفین تعهّد می نمایند که برای مدت معینی (مدت آن توافقی اس) دو دارایی یا منافع حاصل از دو دارایی را با کیفیت مشخص به نستی که هنگام عقد قرارداد مشخص می شود، معاوضه نمایند. س از سررسید، هر یک از طرفین موظّف است عین دارایی را به صاحب آن برگرداند. این دارایی ممکن است فیزیکی یا مالی باشد. این قراردادها به صورت غیررسمی و خارج از بازار بورس انجام می شوند.(هال، 1384، ص 261)
1-5 عوامل مؤثر بر قیمت بازار
همان گونه که ذکر شد، دلیل عمده استفاده از ابزار مشتقه، پیش بینی تغییر قیمت کالا در بازار است. حال باید دید که عوامل تأثیر گذار بر قیمت در بازار کدامند.
برای پیش بینی قیمت کالا در آینده و یا تعیین قیمت در حال حاضر، نیاز به اطلاعات کامل می باشد. منظور از اطلاعات کامل، وضعیت گذشته قیمت کالا و همچنین اطلاع از وضعیت عرضه و تقاضای کالا در حال حاضر می باشد. هنگامی که اطلاعات گذشته و حال بازار به دست آمده، آنگاه بر اساس این اطلاعات و پیش بینی روند قیمت بازار در آینده، انتظارات کارگزاران بازار و همچنین در نظر گرفتن سایر عوامل احتمالی تأثیر گذار بر قیمت، وضعیت آینده کالا ترسیم می شود. چنانچه یک بازار کارامد را در نظر بگیریم، فرض های زیر باید مدنظر باشد.
1- قیمت های جاری در بازار، نشان از آینده قیمت ها و رشد یا رکد بازار دارد.
2- قیمت های جاری معیار مناسبی برای ارزشی ذاتی (ارزش واقعی) می باشد.
3- بازار حافظه ندارد وتغییر قیمت ها کاملا تصادفی است، یعنی قیمت گذشته بر قیمت حال بی تأثیر است.
4- در تصمیم گیری برای سرمایه گذاران استقلال وجود دارد. (توضیح اینکه فرض های بالا مربوط به یک بازار کارامد می باشند و اگر اقتصاد کارامد باشد، کلیه فرض های بالا بر آن حاکم است و این مطلب – به ویژه بند 3 – مختص بورس کالا نمی باشد.)
در بین فرض های بالا، فرض 3 از بقیه مهم تر است. اگر باور داشته باشیم که بازار حافظه ندارد، بنابراین نباید نگران تغییر قیمت باشیم و اگر تغییرات تصادفی فرض شود، همان گونه که کاهش قیمت مشاهده می شود، بایستی افزایش قیمت هم دیده شود و دلیلی ندارد که فرض کنیم روند بازار همواره کاهشی خواهد بود.
شکل زیر، عوامل مؤثر بر قیمت بازار را نشان می دهد:

آینده حال گذشته
نمودار فوق نشان می دهد که پیش بینی قیمت در بازار، تحت تأثیر عواملی چون اطلاعات گذشته، وضعیت کنونی، انتظارات آینده و سایر عوامل دیگر می باشد. در یک بازار کارآ، عوامل های 1 و 2 و 3 به عنوان عامل های تعیین کننده قیمت شناخته می شوند و عامل چهارم که قابل پیش بینی نیست، عامل نوسان قیمت می باشد و از این رو قیمت در بازار کارآ، دقیقاً قابل پیش بینی نمی باشد.
آنچه که تاکنون گفته شد، ابزارها و عواملی بود که در بازارهای سرمایه و کالا و خدمات مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین مکانیزم تعیین قیمت ها نیز از ضرورت های بازار می باشد. حال از آنجا که بحث اصلی مربوط به بازار مبادله کالا می باشد، توجه خود را به بازار مبادله کالا یا بورس کالا معطوف می نماییم.
1-6 بورس
بورس در اصطلاح به مکانی گفته می شود که پاره ای از کالاها و اوراق بهادار قیمت گذاری و سپس خرید و فروش می شوند. برای انجام معاملات در بورس ها، لازم است خریداران و فروشندگان به کارگزاری های فعال در بورس مراجعه نمایند. کارگزار یک شخص حقوقی است که اوراق بهادار را برای دیگران و به حساب آنها معامله می کند. (فصل اول قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذر ماه سال 1384) بر این اساس بورس به دو نوع تقسیم می شود.
1- بورس کالا
2- بورس اوراق بهادار
1-6-1 بورس اوراق بهادار
در بورس اوراق بهادار، سهام و اوراق بهادار منتشر شده در بازار، مورد معامله قرار می گیرد. این بازار مکانی برای تأمین منابع مالی بنگاه ها از محل فروش اوراق بهادار می باشد.
1-6-2 بورس کالا و ویژگی های آن
در بورس کالا، کالایی که کاربرد همگانی داشته و زود فاسد نمی شوند، خرید و فروش می شود. این بورس، بازار دادوستد همیشگی برخی از کالاها در مکان معیّنی که مقررات و قانون های ویژه ای بر آن حکمفرماست.

مطلب مشابه :  پایان نامه با واژه های کلیدیof، the، and، this

اگر به مکان هایی که در سده های پیشین قط برای دادوستد و نرخ گذاری کالا اختصاص یافته، بتوان کلمه بورس را نسبت داد، باید مردم مصر و بابل را از پایه گذاران بورس دانست. البته در آن زمان تنها کالاهای تجاری در ایین گونه مکان ها دادوستد می شد و بیشتر به صورت پایاپای بود. در قرون وسطی د ر شهرهای ونیز و فلورانس، معاملاتی بر روی حواله های کتبی بازرگانان و صرافان انجام می شد و می توان گفت سرچشمه ی تشکیل بورس اوراق بهادار و بورس کالا می باشد.
بورس کالا بازاری قانونمند و رسمی می باشد که به منظور خرید و فروش برخی کالاها تشکیل شده و تعداد زیادی از عرضه کنندگان یا تولیدکنندگان، کالای خود را در آن بازار عرضه می کنند تا پس از بررسی های کارشناسی و قیمت گذاری توسط کارگزاران آن بازار، مورد دادوستد قرار گیرد.
بورس کالا برای برخی از محصولات کشاورزی نظیر ذرت، گندم، قهوه، چای، دانه های روغنی، چرم، شکر، جو، پنبه، کاکائو، پشم و… و فلزاتی مانند فولاد، طلا، نقره، مس، طلای سفید و… در کشورهای مختلف وجود د
ارد.(شهرآبادی، 1392، ص 20)
در بورس، کالاهای مورد معامله به بازار آورده نمی شوند، بلکه وجود آنها با اسنادی که نشان دهنده ی میزان ویژگی ها و کیفیت کالاها (نظیر بارنامه) می باشند، به اثبات می رسد. قسمت عمده معاملات در بورس کالا به منظور خرید و فروش و تحویل آینده انجام می شود. به طور کلی کالاهای مورد معامله در بازار بورس کالا باید از ویژگی هایی برخوردار باشند که عبارتند از: نوسان های قیمتی، قابلیت تعیین درجه استاندارد آن، ذخیره سازی، تحویل و ماند اینها.
بورس کالا، مدیریت خطر (ریسک) را تسهیل می کند و به بیان دیگر تسهیلاتی برای انتقال خطر و ایجاد مصونیت فراهم می نماید. هدف اولیه بازار بورس کالا، ایجاد فرصت برای انتقال خطرات احتمالی موجود برای کسانی هستند که با بازار مستقیم کالا سروکار دارند. برای مثال، تولید و عرضه کنندگان کالا، از قیمت فعلی کالای خود آگاهند اما از وضعیت قیمت ها در آینده مطّلع نیستند. بنابراین برای جلوگیری از زیان، تولیدکنندگان مایلند که کالای خود را قبل از کاهش احتمالی قیمت به فروش برسانند.
متقاضیان کالا نیز از سوی دیگر نگران افزایش قیمت کالای موردنظر در آینده هستند. بنابراین هر دو طرف با استفاده از قراردادهایی که در بورس کالا مورد استفاده قرار می گیرد، به نوعی خود را از نوسان های شدید قسمت کالا در آینده مصون نگاه می دارند.
بورس کالا می تواند تخمین زمانی بین منابع را میسر سازد، نگهداری و حفظ ذخایر کالا در دست افراد را امکان پذیر ساخته و به بهینه سازی گردش نقدینگی کمک کند. بورس کالا می تواند با فراهم ساختن شرایطی که خریدار و فروشنده واقعی همدیگر را ملاقات می کنند، مانع از استفاده دلالان گردد. هر چند دلالان نیز می توانند در بازار بورس کالا حضور داشته باشند، ولی وجود شفافیت اطلاعاتی در این بازار و فراوانی متقاضیان، سبب می شود تا دلالان و سودجویان نتوانند از مشکل نقدینگی تولید کنندگان به نفع خود استفاده کنند و در واقع وجود اطلاعات در این بازار سبب انتقال منابع به بازار و سوق یافتن به بخش تولید می شود. (سازمان بازرسی، 1377، ص 62-64)
1-7 استفاده از قراردادهای آینده در بورس کالا
به طور کلی شیوه ی دادوستد در بورس کالا، استفاده از قراردادهای آینده می باشد. همان گونه که ذکر شد، این قراردادهای حقوقی دربرگیرنده ی نوع کالا، تاریخ تحویل در آینده، مبلغ هر واحد، مقدار تحویل، مشخصات کیفی و دیگر توضیحات کالا می باشد.
برخی از شرایط ضروری برای تحقّق معاملات آینده عبارتند از:
1- وجود نوسان در قیمت کالاهای مورد دادوستد، به طوری که انگیزه برای ایجاد قرارداد آینده را توجیه نماید.
2- واحدها و بنگاه های اقتصادی در بازار کالاهای واقعی وجود داشته باشد.
3- کالا قابل درجه بندی استاندارد بوده و بتوان آنها را رتبه بندی کرد.
4- کالا قابلیت ذخیره شدن و همچنین حمل و تحویل به خریدار را داشته باشد.
5- سرمایه لازم و تسهیلات مالی برای پرداخت ودیعه و تسویه قرارداد وجود داشته باشد.
6- وجود تسهیلات زیربنایی از قبیل سیستم های ارتباطی، قانونی و مالی نیز ضروری است.
قراردادهای آینده دارای یک تاریخ به ماه هستند که بیانگر ماه تحویل قرارداد یا پایان آن است. بنابراین برای تحویل کالا یک دوره ی یک ماهه وجود دارد. در این محدوده به درخواست فروشنده، تاریخ قطعی تحویل مشخّص می گردد و به اتاق تسویه اطلاع داده می شود. سپس اتاق تسویه، زمان تحویل را به خریدار اطلاع می دهد تا بقیه وجه را پرداخت کند.
نقش اتاق پایاپای (مفاد تسویه کننده) در این قراردادها بسیار مهم است. معامله گران قراردادهای آینده مرکب از دو طرف هستند که غالبا از طریق کارگزار فعالیت می نمایند. نقش واسطه گری نهاد تسویه سبب می شود که دو طرف قرارداد نیازی به شناختن یکدیگر نداشته و از سلامت مالی معامله نیز مطمئن باشند. (شرکت بورس کالای ایران، 1392، ص 22)
1-8 ساختار سازمانی بورس کالا و سازوکارهای آن
نهادها، شرکت کنندگان در بورس کالا و چگونگی فعّالیت آنها به شرح زیر است:
1-8-1 تالار معاملات
تالار معاملات مکانی است که در آن معامله گران، دادوستدهای خود را انجام می دهند و تمام سفارش ها به تالار عرضه می شود.
1-8-2 شرکت های معامله گر و اتاق های کارگزاری (شرکت های معامله گر)
این شرکت ها در زمینه ی تولید و توزیع کالاها فعالیت می کنند. به همین دلیل آنها در بازارهای آینده بسیار فعّال هستند. شرکت های معامله گر دارای انبار کالا هستند و از طریق نوسان قیمت در معرض زیان های بالقوه قرار دارند. بعضی از این شرکت ها بسیار بزرگ هستند، به نحوی که حوزه ی فعّالیت آنها در دنیا گسترده شده و کالاهای گوناگونی را دادوستد می کنند. اما برخی دیگر کوچک بوده و فعالیت محوری دارند.
اتاق های کارگزاری شرکت هایی هستند که به همه افراد متقاضی در بازار معاملات آینده، خدمت ارایه می کنند و از محل کارمزدی که از معاملات به دست می آورند، کسب منفعت می نمایند.

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه دربارهاحساس عدالت، مجازات اعدام، حقوق جزا

1-8-3 سوداگران و مصونیت مالی (Speculators and hedgers)
قبل از اینکه به استفاده کنندگان از بازار معاملات آینده بپردازیم، مفهوم مصونیت مالی را توضیح می دهیم. سپس به استفاده کنندگان از بازار معاملات آینده می پردازیم.
مصونیت مالی فرآیندی است که از طریق آن افرادی که به دادوستد فیزیکی کالا (تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و مصرف کنندگان کالا) اشتغال دارند، می توانند خود را از نوسان قیمتی محافظت نمایند.
به عنوان مثال کشاورزان که از وضعیت قیمت نقدی محصول هنگام برداشت محصول اطمینان ندارند، می توانند از طریق معاملات آینده، محصولات را تقریباً معادل میزان مورد انتظار بفروشند. در این نوع قراردادها اگرچه نمی توانند از افزایش قیمت ها در آینده سود ببرند ولی دیگر نگرانی از کاهش شدید قیمت هنگام برداشت محصول وجود ندارد.(رجایی، 1375، ص 21 – 33)
استفاده کنندگان نهایی از بازار محصولات آینده عموماً افراد سوداگر که مایل به سود بردن از افزایش قیمت هستند و افرادی که به دنبال مصونیت از خطر و ضرر هستند، می باشند.
سوداگران انگیزه ای نسبت به کالای فیزیکی ندارند امّا در بازار معاملات آینده شرکت می کنند تا از سود ناشی از تغییر قیمت ها بهره جویند. سوداگران هرگز نمی گذارند که سررسید قراردادهایشان فرا برسد و به طور پیوسته با انجام دادوستدهای گوناگون، قراردادها را دست به دست می کنند. دلیل ورود سوداگران به بازار


دیدگاهتان را بنویسید