جرایم و تخلفات مربوط به اسناد هویت در حقوق جزای ایران- قسمت 8

جرایم و تخلفات مربوط به اسناد هویت در حقوق جزای ایران- قسمت 8

بدین معنا که قربانیان انتخاب نمیشوند و هیچ رابطهای میان مجرم و قربانی وجود ندارد. مجرم هیچ شناختی از بزه دیده ندارد و مهم این است که این عمل باعث ایجاد ناامنی و هراس شود. [111]
گفتار پنجم: علاقهگروه های مجرمانه سازمان یافته به جعل یا سوء استفاده از اسناد هویت
سوء استفاده از اطلاعات شخصی با انگیزههای گوناگونی پیشینه درازی دارد لیکن در عصر اطلاعات و در جامعه اطلاعات، به دلیل وابستگی بیش از پیش به اطلاعات برای پیشبرد امور، اطلاعات شخصی نیز به نوبه خود نقش اثر بخشتر و پر رنگتری را عهدهدار شدهاند و به همین نسبت سوء استفاده از آنها جلوههای جدیتر و زیان بارتری یافته است. این مسأله به ویژه از آن جهت اهمیت یافته که با انبار شدن طیف
گستردهای از اطلاعات شخصی در مراکز و پایگاه های داده، امکان دسترسی و همچنین پردازشهای گوناگون و دستیابی به نتایج سودمند تر از آنها فراهم آمده است و به همین دلیل، یکی از ضوابط اصلی مقرر در قوانین حریم خصوصی، مدت زمان نگهداری اطلاعات شخصی است تا این انبارۀ عظیم به طور ناروا در معرض سوء استفاده های احتمالی مغرضان قرار نگیرد.
اطلاعات شخصی بر پایه نوع، ارزش و اهمیت شان، موضوع بهره برداری تبهکارانۀ گوناگونی قرار میگیرند که به همان نسبت زیانهای مادی و یا معنوی مختلفی را به صاحبان یا اشخاص موضوع خود وارد میآورند، از دستکاری، تحریف یا جعل اطلاعات شخصی برای کاربردهای مغرضانۀ گوناگون تا تصاحب داده های واجد ارزش مالی رایانهای، شنود محتوای ارتباطات و انتشار اطلاعات شخصی افراد، همگی در این مقوله
میگنجد. بخش مهمی از سوء استفاده های کلان جنایی مربوط به جرایم سازمان یافته است که مورد بررسی قرار میگیرد. [112]
جرم سازمان یافته جرمی است که شاخص تدارک و ارتکاب آن تشکیلاتی روشمند است که اغلب برای مباشران آن امکانات معاش فراهم میکند. [113]
اصطلاح جرم سازمان یافته ، اشاره به اعمال مجرمانه ارتکابی توسط گروه هایی از اشخاص دارد که به شکل منسجم و متشکل گرد هم آمده اند و معمولاً قصد آن دارند که از اعمال خود فواید عالی کسب نمایند.[114]
امروزه خطرناک ترین جرایمی که به سبب ویژگی های خاص خود امنیت اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی جامعه را با تهدید مواجهه می سازد جرایم سازمان یافته است که هم زمان با پیشرفت علم و فناوری در عرصه جهانی، مظاهر آن با اشکال نوینی خود نمایی می کند و فعالیت این دسته از مجرمین تاثیرات شگرف بر اقتصاد ، سیاست ، امنیت و در نهایت کل جوامع ملی و بین المللی می گذارد، گروه های سازمان یافته تبهکار با بهره گرفتن از درآمدهای نامشروع خود در سطوح و لایه های مختلف کشور ریشه دوانده و به فساد می پردازد این گروه های مجرمانه از فرصت های مختلف بهره می گیرند تا مقاصد شوم و خلاف قانون خودش را تحصیل کنند.
عکس مرتبط با اقتصاد
یکی از اهداف گروه هایی که اقدام به جرائم سازمان یافته می کنند پنهان نگه داشتن هویت اعضای خود در هنگام انجام ماموریت و همچنین مواقع دیگر است. سازمانها و گروه های تروریستی با هر هدف و انگیزه ای که به فعالیت می پردازند، به دلیل محدودیت های موجود از قبیل تحت تعقیب قرار داشتن افراد آنها و یا غیر قانونی بودن فعالیت آنها در سطح بین المللی، نیازمند استفاده از پوشش و تغییر هویت در انجام ماموریت هایشان هستند ، این مهم اغلب از طریق ارتباط این سازمانها با دیگر سازمانها و گروه های تبهکار بر طرف می شود از طرفی در برخی از گروه های سازمان یافته تر (مانند القاعده) از طریق استخدام و به کارگیری افراد ماهر در زمینه جعل هویت (جعل هویت به طور کلی شامل استفاده از هویت فرد دیگر می باشد) سرقت هویت (به معنای استفاده از هویت یک فرد حقوقی یا حقیقی جهت مخفی کردن هویت اصلی خود است) و ایجاد هویت جعلی (به معنای ایجاد یک هویت کاذب برای پوشیده نگه داشتن هویت اصلی خود است)، برخی نیازهای معمولی خود را از این طریق مرتفع می سازند ، ولی به دلیل پیچیدگی و مشکلات موجود در تهیه اسناد هویتی خام برای سازمان های تروریستی ، استفاده از امکانات باندهای تبهکار در اولویت قرار دارد مدارک و شواهدی از بسیاری از کشورها مبنی بر همکاری بین جرایم سازمان یافته و تروریسم برای تامین هزینه های مالی وجود دارد.
دلایل متنوعی برای جعل هویت وجود دارد از جمله:
الف: جرایم هویتی
جرایم هویتی اغلب جرایم دیگری مانند جرایم زیر را آسان مینمایند و به زبان دیگر اغلب جرایم زیر به نوعی با جرایم هویتی انجام میشوند:
1- قاچاق سلاح
2- پول شویی
3- کلاهبرداری و فساد مالی
4- قاچاق مواد مخدر
5- سرقت
6- جرایم کامپیوتری
7- قاچاق انسان
8- قاچاق دارو
9- تجارت جنسی
10- دیگر جرایم سازمان یافته
ب : ایجاد پوشش در فعالیت های جاسوسی: یکی از اهداف سازمان های اطلاعاتی پنهان نگه داشتن هویت اعضای خود در هنگام انجام ماموریت و همچنین مواقع دیگر است.
ج : ایجاد پوشش در جرایم تروریستی: به دلیل محدودیت های موجود از قبیل تحت تعقیب قرار داشتن افراد آنها و یا غیر قانونی بودن فعالیت آنها در سطح بین المللی ، نیازمند استفاده از پوشش و تغییر هویت در انجام ماموریت هایشان هستند .  برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

p-admin/post-new.php#footnote-114″>[115]
بخش دوم :
قوانین موجود برای حفاظت
از اسناد هویت در حقوق جزای ایران و نارساییهای آنها
فصل اول :
جرایم مذکور در قانون جرایم و تخلفات
مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه
مبحث اول : جعل و دستکاری شناسنامه
گفتار اول : دستکاری شناسنامه بدون قصد تقلب یا مهر کردن غیر مجاز آن
یکی از مصادیق اعمال مجرمانه نسبت به شناسنامه در ماده 5 قانون تخلفات، جرایم و مجازاتهای مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه پیش بینی شده است که مقرر می دارد : «هر کس به مهر کردن غیر مجاز شناسنامه های معتبر اقدام نماید به پرداخت جزای نقدی از 000/100 ریال تا 000/500 ریال و در صورت تکرار به پرداخت جزای نقدی از 000/500 ریال تا 000/000/1 ریال محکوم می شود».
با عنایت به ماده یاد شده به تجزیه و تحلیل جرم می پردازیم .
شرایط تحقق یا عناصر متشکله جرم به قرار ذیل است :
الف – عنصر مادی جرم
شناسنامه سند رسمی است و هر نوع مداخله در آن چه از جانب مامور صادر کننده و چه از ناحیه دیگر افراد، ممنوع است و چون افراد به دلایل مختلف به نقش مهر و درج مطلب در شناسنامه اقدام می کردند بنابراین قانونگذار با وضع ماده 5 فوقالذکر صریحاً افراد را از این عمل ممنوع کرد. مراد از مهر، وسیله‏ای است معمولا از جنس چوب، فلز، سنگ، و نظایر آنها و دارای نوشته ها و علایمی که مثل امضاء انتساب یک سند یا نوشته را به شخص مدلل می سازد.[116]
با توجه به تعریف مهر، ارتکاب عمل مادی مرتکب به صورت فعل مثبت مهر کردن با وسیله مخصوصی است . مراد از «هرکس» در صدر ماده که فاعل جرم است اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی بخش خصوصی و همچنین صاحبان دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق می باشد و افراد دولتی مشمول این ماده نمی باشند زیرا همین مطلب در ماده دیگر همین قانون « ماده 6 » در مورد اشخاص دولتی و حقوقی عمومی به کار رفته است .
مهم ترین شرط تحقق جرم این است که شناسنامه باید دارای اعتبار باشد و اگر شناسنامه فاقد اعتبار باشد مهر کردن آن جرم محسوب نمی شود مانند این که شناسنامه نمونه قدیم باشد و مهلت آن پایان یافته باشد و یا اصلاً شناسنامه باطل شده باشد مانند شناسنامه مردگان و هم چنین مهر کردن باید غیر مجاز باشد بنابراین اگر مهر کردن با اجازه مقامات ذی صلاح باشد جرم تحقق نمی یابد .
نکات برداشت شده از این ماده به شرح ذیل می باشد:
1- این جرم جرمی است آنی یعنی از آن لحظه که مرتکب به مهر کردن شناسنامه اقدام می کند محقق می شود .
2- این جرم مطلق است و مقید به ایجاد نتیجه ای نیست و به صرف ارتکاب واقع می شود .
3- جرمی است ساده یعنی یک عمل برای تحقق آن کافی است .
4- این ماده فقط مهر کردن غیر مجاز را مورد حکم قرار داده است و در مورد درج مطلب و آثار دیگر بر روی شناسنامه ساکت است . بنابراین با توجه به قاعده تفسیر به نفع متهم و تفسیر قوانین جزایی درج مطلب و آثار دیگر بر روی شناسنامه مشمول حکم این ماده قرار نمی گیرد و ممکن است جرم دیگری باشد.
ب: عنصر روانی جرم
جرم مهر کردن غیر مجاز شناسنامه از جرایم عمدی است و تحقق عمد ناظر به آن است که مرتکب آگاهانه و با قصد به مهر کردن شناسنامه اقدام نماید، به عبارت دیگر به علم به اینکه شناسنامه معتبر است در مهر کردن آن عمد داشته باشد و نیازی به تحقق قصد افراد به غیر با عمد خاص ضرروت ندارد . همچنین مهر کردن شناسنامه به علت سهل انگاری و بی دقتی و از روی اشتباه از شمول حکم ماده خارج می‏باشد.[117]
گفتار دوم : جعل شناسنامه
جرم جعل و تزویر از جرائمی است که موجب سلب اعتماد مردم نسبت به اسناد و نوشته های خصوصی و عمومی گردیده و نتیجتاً مخل آسایش عمومی مردم است . [118] در قوانین بسیاری کشورها از جمله ایران، جرم جعل تعریف نشده و صرفاً به ذکر مصادیق، روش های ارتکاب و مجازات آن، بسنده شده است.
جعل در معنای لغوی ، به معنی ساختن ، قرار دادن ، نهادن وضع کردن ، زشتی را به نکو گردانیدن، مبدل ساختن و دگرگون کردن آمده است[119].
در اصطلاح حقوقی « جعل و تزویر عبارت است از قلب متقلبانه حقیقت به زیان دیگری به یکی از طرق مذکور در قانون در یک سند یا نوشته یا چیز دیگری».[120]
به موجب ماده 10 قانون تخلفات، جرایم و مجازاتهای مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه « هر کس در شناسنامه یا اسناد سجلی خود یا دیگری هر گونه خدشه ( از قبیل خراشیدن ، تراشیدن ، قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن ) وارد نماید به پرداخت جزای نقدی از000/100 ریال تا 000/500 ریال محکوم خواهد شد و … ».
در ماده فوق تعریفی از جرم جعل اسناد سجلی و شناسنامه ارائه نشده است و فقط به مصادیق جعل در شناسنامه و اسناد سجلی اشاره کرده است و با قید کلمه «از قبیل» به وضوح مشخص کرده است که احصاء این مصادیق در ماده از باب تمثیل بوده و حصری نیست به این ترتیب با توجه به ماده 10 قانون فوق الذکر و تعاریفی که حقوقدانان از جرم جعل ارائه کرده اند می توان جرم جعل شناسنامه و اسناد سجلی را این گونه تعریف کرد جعل شناسنامه و اسناد سجلی عبارت است از ساختن ، تغییر دادن آگاهانه شناسنامه یا اسناد سجلی به قصد جا زدن آنها به عنوان اصل
برای استفاده خود یا دیگری و بر ضرر غیر، از این تعریف و با توجه به ماده 10 قانون فوق الذکر می توان این چنین نتیجه گرفت که قانونگذار نظر به جعل مادی داشته است از تعریفی که راجع به جعل شناسنامه و اسناد سجلی کردیم، چنین نتیجه می گیریم که این جرم شامل سه رکن اصلی است :
1- تغییر حقیقت در سند سجلی به صورت مادی و به یکی از صور پیش بینی شده در قانون ( رکن مادی )
2- اضرار به غیر یا امکان و قابلیت اضرار به غیر ( رکن ضرری )
3- قصد متقلبانه یا رکن معنوی جرم
1- رکن مادی
نخستین عنصر یا پایه اصلی جعل شناسنامه ، ارتکاب عمل مادی متقلبانه با تحریف حقیقت در شناسنامه است صور مختلف عمل مادی قلب حقیقت در شناسنامه از نظر قانون جرائم و مجازاتهای اسناد سجلی به شکل مادی آشکار می گردد، جعل مادی عبارت است از قلب حقیقت به وسیله عمل مادی متقلبانه محسوس و مشهود در شناسنامه یا سند سجلی مانند ساختن آن از ابتدا تا انتها با ایجاد تغییرات در ظاهر و شکل خارجی شناسنامه از قبیل خراشیدن، تراشیدن یا الحاق یا حذف کلمات از شناسنامه و نظیر آن که عموماً آثار مادی عملیات مادی مرتکب قابل رویت و دارای آثار خارجی است . غیر از مصادیق مذکور در ماده 10 قانون تخلفات، جرایم و مجازاتهای مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه مصادیق دیگری هم هستند که جعل شناسنامه و اسناد سجلی محسوب می شوند مانند ساختن شناسنامه یا الصاق متقلبانه نوشته از یک شناسنامه به شناسنامه دیگری .
یکی دیگر از شرایط اساسی برای تحقق جعل در شناسنامه و اسناد سجلی این است که شناسنامه یا سند سجلی باید قابلیت استفاده و یا دارای ارزش قضایی باشد به عبارت دیگر به عنوان دلیل به کار رود و موثر اثبات یا نفی حق باشد و الا اگر شناسنامه یا سند سجلی قابلیت استناد نداشته باشد برای تحقق جعل کافی نیست و برای مرتکب آن مبنای مسئولیت کیفری و مجازات قرار نمی گیرد بنابراین تقلب در رونوشت غیر مصدق شناسنامه و سند سجلی جعل نیست. هم چنین اگر شخصی در شناسنامه متوفی یا شناسنامه ای که اعتبار ندارد و باطل شده است تحریف و اسم خود را به جای اسم صاحب اصلی شناسنامه وارد کند جعل نیست.

پایان نامه حقوق

2- اضرار به غیر یا امکان و قابلیت اضرار به غیر ( رکن ضرری )
جعل در شناسنامه محقق نمی شود مگر اینکه قلب حقیقت در آن بتواند قابلیت اضرار به دیگری را داشته باشد یا به عبارت دیگر هرگاه قلب حقیقت در شناسنامه یا سند سجلی بی ضرر باشد به خودی خود جعل محسوب نمی شود پس تغییر دادن عبارت متن شناسنامه که به طور کامل تنظیم نشده است و یا ارائه فتوکپی تقلبی آن جعل به شمار نمی رود .
3- رکن معنوی یا قصد متقلبانه
سومین عنصر جعل، قصد متقلبانه است جعل شناسنامه و اسناد سجلی از جمله جرائم عمدی است پس برای تحقق آن لازم است که تعریف حقیقت در یک نوشته یا سند سجلی متقلبانه باشد یعنی مرتکب از روی علم و آگاهی اقدام به دگرگون کردن و قلب حقیقت می نماید به عبارت دیگر در جرم جعل شناسنامه جاعل در عین حالی که آگاهانه اقدام به کار نامشروع و غیر قانونی تحریف حقیقت در شناسنامه یا سند سجلی می نماید می داند که سبب خسارت برای دیگری یا جامعه نیاز خواهد شد ولی لازم نیست که قصد باطنی جاعل این باشد که به صورت انحصاری برای خود یک نفع نامشروعی تحصیل کند بلکه اگر هم خود او از اقدامات مجرمانه اش منتفع نشود، ولی شخص یا اشخاص دیگری از آن استفاده نامشروع بنماید قصد تقلب مسلم خواهد شد بنابراین برای تحقق عنصر روانی جعل شناسنامه علاوه بر عمد عام مرتکب ناظر به علم و آگاهی او به نامشروع بودن تحریفی که در شناسنامه یا سند سجلی به عمل می آورد ، مستلزم این است که تحریف حقیقت مقرون به عمد خاص یعنی تحقق ضرر یا امکان اضرار مادی یا معنوی شخص دیگری یا جامعه نیز باشد البته اضرار آنی شرط نیست بلکه همین اندازه که تحریف حقیقت شناسنامه در آینده ، وحتی بالقوه متضمن ضرر دیگری باشد اقدام مرتکب ، مشمول عنوان جعل خواهد بود.
از بحث عنصر روانی و قصد متقلبانه این چنین نتیجه می گیریم برای اینکه بتوانیم بگوییم شناسنامه ای جعل شده و مشمول قسمت اخیر ماده 10 قانون تخلفات، جرایم و مجازاتهای مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه شود وجود 5 شرط زیر لازم است :
1- باید قلب حقیقت شده باشد .
2- این تقلب در شناسنامه یا سند سجلی صورت گیرد .
3- به یکی از صور پیش بینی شده در قانون ارتکاب یافته باشد .
4- تقلب تبعاً موجب خسارت باشد .
5- مرتکب با قصد متقلبانه اقدام به جعل کرده باشد. [121]
گفتار سوم : ایجاد مقدمات لازم برای جعل شناسنامه از قبیل چاپ غیر مجاز اوراق مربوط
یکی از مصادیق اعمال مجرمانه در مورد شناسنامه و اسناد سجلی در ماده 13 قانون تخلفات، جرایم و مجازاتهای مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه آمده است که مقرر می دارد :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*