دسترسی به منابع مقالات : شناسایی مدل تصمیم گیری چند معیاره ارزیابی و انتخاب بازیکنان فوتبال در …

۲-۳- تصمیم گیری های چند معیاره (MCDM) :
۲-۳-۱- مقدمه :
تصمیم گیری یکی از مهمترین وظایف مدیریت است. یکی از دلایل موفقیت برخی از افراد و سازمان ها اتخاذ تصمیم های مناسب است. از این رو، ضرورت وجود روش هایی علمی که انسان را در این زمینه یاری کند، کاملا محسوس است. به ندرت، فرد یا سازمان، بر اساس یک معیار تصمیم می گیرد. اکثر تصمیم گیری ها، چند معیاره است. تصمیم گیری چندمعیاره به دو گروه کلی تقسیم می شود که عبارتند از: تصمیم گیری چند هدفه و تصمیم گیری چند شاخصه. این بخش به بررسی یکی از جنبه های تصمیم گیری چند معیاره که همان تصمیم گیری چند شاخصه است، می پردازد. تصمیم گیری چند هدفه، یک نوع برنامه ریزی ریاضی با چندین تابع هدف است .
همه ما در زندگی فردی و سازمانی خود، آگاهانه و ناآگاهانه، تصمیمات مختلفی اتخاذ می کنیم؛ یعنی از بین چند راهکار، یک راهکار را انتخاب می کنیم. برای مثال در مورد این که پول خود را در بانک پس انداز کنیم یا سهام بخریم، تصمیم می گیریم. در مورد خرید یک نوع اتومبیل خاص یا گذران اوقات فراغت و… تصمیم می گیریم. بر این اساس، می توان گفت زندگی مملو از تصمیم گیری های مختلف است. به طوری کلی تصمیم گیری عبارتست از انتخاب یکی از راه حل های مختلف. تصمیم گیری از وظایف اصلی مدیران به شمار می آید و تحقق اهداف سازمان به کیفیت آن بستگی دارد. برای تصمیم گیری قبل از هر چیز به اطلاعات، نیاز است. البته در تصمیم گیری، نه تنها کیفیت اطلاعات، بلکه مقدار اطلاعاتی که گردآوری و تحلیل می شود، نیز اهمیت دارد.
فرآیند تصمیم گیری شامل پنج مرحله، به قرار زیر است:
۱- تعیین مساله و اهمیت آن
۲- تعریف و تشخیص مساله
۳- تعیین راه حل های بدیل
۴- ارزیابی و انتخاب یک راه حل
۵- اجرای راه حل انتخابی
در عمل تصمیم گیری شامل مراحل ۲ تا ۴ می شود و مرحله اجرای راه حل ها و ارزیابی مجدد آنها هم به عنوان باز خور، جزیی از فرآیند فوق محسوب می شود. فرایند تصمیم گیری در شکل ۲-۷- آورده شده است.
آنچه در این بخش مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می گیرد، تکنیک های تصمیم گیری چندمعیاره MCDM می باشد. از زمان جنگ جهانی دوم، بهینه کردن مسایل با توجه به یک تابع هدف، مورد توجه مدیران بوده است.حال آن که امروزه با در نظر گرفتن چندین معیار به مسایل بهینه سازی توجه بیشتری شده است، به صورتی که گاه این معیارها با هم متضاد نیز می باشند. برای مثال زمانی که فردی می خواهد اتومبیل بخرد، هم زمان معیارهایی چون هزینه، ایمنی، زیبایی میزان مصرف سوخت، قابلیت اطمینان و غیره را در نظر می گیرد که برخی از معیارها، در تضاد هستند. برای نمونه اگر کسی بخواهد اتومبیل زیباتری بخرد، ناچار است پول بیشتری بپردازد. بنابراین عیار هزینه با زیبایی در تضاد است.
تصمیم گیری
تعیین مساله و اهمیت آن
تعریف و تشخیص مساله
تعیین راه حل های بدیل
ارزیابی و انتخاب یک راه حل
اجرای
راه حل انتخابی
حل مساله
شکل ۲-۷- فرآیند تصمیم گیری
مدل های تصمیم گیری چندمعیاره [۲۴](MCDM) به دو دسته کلی تقسیم می شوند: (اصغرپور۱۳۷۷)
الف) مدل تصمیم گیری چند هدفه (MODM)[25] .
ب) مدل های تصمیم گیری چند شاخصه (MADM)[26] .
۲-۳-۲- تصمیم گیری چند شاخصه :
در این مسایل تعدادی گزینه مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و در مورد آن ها، یک نوع اولویت بندی انجام می شود. گاهی به جای گزینه، از مترادف های آن مانند استراتژی، راهکار و… استفاده می شود. علاوه بر گزینه ها، همان‌طور که از نام تصمیم گیری چند شاخصه بر می آید، چندین شاخص وجود دارد که تصمیم گیرنده، باید آنها را به دقت، در مسایل خود مشخص کند. این شاخص ها در ارتباط با هر یک از گزینه ها، مورد بررسی قرار می گیرند. برای مثال، فردی را در نظر بگیرید که قصد خرید اتومبیل دارد. راهکار یا گزینه های مختلف وی، نوع اتومبیل می باشد، مثل سمند، پژو و…؛ اما شاخص ها، معیارهایی برای ارزیابی و انتخاب گزینه ها هستند. برای مثال او اتومبیل سمند را از لحاظ قیمت، میزان مصرف سوخت، میزان ضمانت، وجهه اجتماعی و … ارزیابی می کند. بنابراین قیمت، میزان مصرف سوخت، میزان ضمانت و وجهه اجتماعی شاخص های این فرد را تشکیل می دهد.
همان‌طور که گفتیم، تصمیم گیری چند شاخصه، با ماتریس تصمیم گیری سر و کار دارد. به طور معمول این نوع تصمیم گیری توسط جدول ۲-۸- فرموله می شود.
جدول۲- ۸٫ ماتریس تصمیم گیری چند شاخصه

این نوشته را هم بخوانید :   علمی :آینده نگاری ترافیک کانتینری بنادرجنوبی ایرانی در افق ۱۴۰۴- قسمت ۲۳

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

…Cn …Cj… C2… C1 شاخص ها
گزینه ها
a1n
a2n