مقاله علمی با منبع : مطالعه ارتباط بین عدم تقارن اطلاعاتی، کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی در …

جدول (۳-۴) پیوست (شرکتهای مورد مطالعه جهت آزمون فرضیهها) ۱۲۴
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار (۴-۱) دات پلات متغیر بهموقع بودن اطلاعات مالی ۱۲۰
نمودار (۴-۲) دات پلات متغیر قابلیت اتکای اطلاعات مالی ۱۲۰
نمودار (۴-۳) دات پلات متغیر عدم تقارن اطلاعاتی ۱۲۱
نمودار (۴-۴) دات پلات متغیر مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی ۱۲۱
نمودار (۴-۵) دات پلات متغیر محافظهکاری غیر شرطی ۱۲۲
نمودار (۴-۶) دات پلات متغیر محافظهکاری شرطی ۱۲۲
نمودار (۴-۷) دات پلات متغیر اندازه شرکت ۱۲۳
نمودار (۴-۸) دات پلات متغیر کیفیت اقلام تعهدی ۱۲۳
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل (۲-۱) فرآیند گزارشگری مالی از دیدگاه جوناس و بلانچت ۳۸
چکیده
کیفیت در گزارشگری مالی و افشا یک ضرورت است.افزایش کیفیت گزارشگری مالی سبب افزایش شفافیت و کیفیت افشای اطلاعات در سطح محیط اطلاعاتی شرکت میشود. افزایش شفافیت اطلاعاتی سبب کاهش عدم قطعیت در ارتباط با سهام شرکت شده، در نتیجه سبب کاهش نوسانهای بازده سهام میشود و در نهایت منجر به کاهش ریسک سرمایهگذاری میشود.هدف اصلی این پژوهش تجزیه و تحلیل ارتباط بین توزیع ناهمسان اطلاعات و کیفیت افشای اطلاعات مالی و کیفیت گزارشهای مالی است.این پژوهش از نظر هدف از نوع پژوهشهای کاربردی و از نظر نقش متغیرها در پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی، همبستگی است.در این پژوهش برای آزمون فرضیهها از مدل رگرسیون خطی چند متغیره استفاده شده است. روش آماری مورد استفاده در این پژوهش روش دادههای ترکیبی است.جامعه آماری این پژوهش متشکل از کلیهی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. قلمرو زمانی پژوهش را فاصله سالهای ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۱ در برگرفته ونمونه این پژوهش مطالعه موردی بوده و تنها شرکتهایی که در طی دوره پژوهش اقدام به افشا از نظر بهموقع بودن و قابلیت اتکا نمودهاند،انتخاب شدهاند. که در نهایت ۳۴۹ سال شرکت بوده است. نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که، بین عدم تقارن اطلاعاتی و قابلیت اتکا (معیار ارزیابی کیفیت افشا) و همچنین بین عدم تقارن اطلاعاتی و کیفیت گزارشگری مالی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. این در حالی است که بین کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی رابطه مثبت و معناداری وجود ندارد.
واژههای کلیدیعدم تقارن اطلاعاتی، کیفیت گزارشگری مالی، قابلیت اتکا، بهموقع بودن، محافظهکاری شرطی، کیفیت اقلام تعهدی.
فصل اول
کلیات پژوهش
۱-۱ مقدمه
امروزه سیستمهای اطلاعاتی حسابداری نقش بسیار مهمی در گردش فعالیت سازمانها ایفا نموده، در مجموعه محیط اقتصادی کشورها وظیفهای با اهمیت بر عهده دارند. بسیاری از تصمیمات اقتصادی بر اساس اطلاعات حاصل از این سیستمها اتخاذ شده، سهم عمدهای از مبادلات اوراق بهادار به خرید و فروش سهام شرکتها اختصاص دارد که آن نیز به نوبه خود میتواند تحت تأثیر ارقام و اطلاعات حسابداری باشد. هرگونه پژوهش در زمینه نحوه اثرگذاری اطلاعات حسابداری بر طیف وسیع تصمیمگیرندگان ذینفع در شرکتها، به درک بهتر از چگونگی نقش این اطلاعات و ضرورت افشای بیشتر و بهتر آنها کمک میکند. از آنجا که سهامداران و بستانکاران دو گروه اصلی استفادهکننده اطلاعات مالیاند و فراهم آوردن اطلاعات مربوط و قابل اتکا برای این دو گروه، از دغدغههای اصلی مدیریت و سیستمهای اطلاعاتی حسابداری به شمار میرود، توجه به کیفیت اطلاعات تهیه شده برای این دو گروه ضرورتی خاص دارد (ثقفی و عرب مازار یزدی، ۱۳۸۹).
گزارشهای مالی بایستی اطلاعات لازم برای ارزیابی وضعیت مالی و بنیه اقتصادی بنگاه، ارزیابی عملکرد و توان سودآوری، ارزیابی چگونگی تأمین مالی و مصرف وجوه نقد، ارزیابی چگونگی ایفای مسؤلیت مباشرت مدیریت و انجام تکالیف قانونی و فراهم کردن اطلاعات مکمل برای درک بهتر اطلاعات مالی ارائه شده و پیشبینی وضعیت آتی را فراهم نماید. در نتیجه این گزارشها اهمیت بسزایی در تحقق اهداف یاد شده دارند و افزایش کیفیت آنها میتواند موجب کاراتر بودن سرمایهگذاریهای شرکتها و حفظ و توسعه منابع آنها گردد. با توجه به توضیحات فوق میتوان نشان داد که، شرکتها با افزایش گزارشگری و کیفیت اطلاعات ارایه شده، میتوانند سرمایهگذاریهای خود را به مرز کارایی نزدیکتر نمایند. در نتیجه علاقهمندی شرکتها به تهیه و ارائه گزارشهای مالی با کیفیت، افزایش مییابد. همچنین استفادهکنندگان یا تصمیمگیرندگان مختلف از جمله سرمایهگذاران، در تجزیه و تحلیلها و تصمیمگیریهای خود میتوانند بر گزارشات مالی بهعنوان یک منبع مهم اطلاعاتی اتکا کرده و این امر باعث سرمایهگذاریهای مناسب و تخصیص بهینه منابع میگردد (خدایی و یحیایی، ۱۳۸۹).
۱-۲ بیان مسأله
بعضی از سرمایهگذاران شامل افراد درون سازمانی مانند مدیران، تحلیلگران آنها و مؤسسههایی که از این افراد اطلاعات دریافت میکنند به اخبار محرمانه دسترسی دارند. هرچه اطلاعات محرمانه بیشتر باشد، دامنهی تفاوت قیمتهای پیشنهادی خرید و فروش سهام بین سرمایهگذاران افزایش مییابد و در نتیجه بازده سرمایهگذارانی که به این گونه اطلاعات دسترسی ندارند، کاهش مییابد. این قضیه با نتایج پژوهشهایتجربی زیادی هماهنگ است. قائمی و وطنپرست (۱۳۸۴)، ضمن اشاره به سابقهی مفصل موضوع در سطح دنیا، نشان دادهاند در بورس اوراق بهادار تهران هم افزایش عدم تقارن اطلاعاتی بین معاملهگران، دامنهی قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام را وسیعتر میکند. چنانچه اطلاعات محرمانه وجود نداشته باشد، آثار اطلاعات عمومی موجود توسط بازارسازها در قیمت سهام منعکس میشود. یعنی بازارسازها در هنگام دریافت اطلاعات، قیمت را به سطحی مناسب هدایت میکنند و در نتیجه خرید و فروش غیرعادی هم صورت نمیگیرد.
برای تبیین تأثیر عدم تقارن اطلاعاتی بر کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی، لازم است ریشهی عدم تقارن اطلاعاتی بین سرمایهگذاران مورد کندوکاو بیشتری قرار گیرد. منشأ بخش عمدهای از عدم تقارن اطلاعاتی، فرصتهای سرمایهگذاری و رشد شرکتها است و بخشی از آن نیز ریشه در روشهای جمعآوری و گزارش اطلاعات توسط مدیریت دارد. عدم تقارن اطلاعاتی ناشی از فرصتهای رشد و سرمایهگذاری به مدیریت امکان بیشتری برای دستکاری صورتهای مالی میدهد تا بتواند به وسیله مبادلات خودی و همچنین افزودن بر مزایای جبران خدمات، منابع را به خود منتقل کند. چنین تلاشهایی هزینهبرند، زیرا چنین فعالیتهایی مدیریت را از بیشنهسازی ارزش شرکت منحرف میکند و باعث ایجاد هزینههای نمایندگی میشود. علاوه بر این، معمولاً مدیران نسبت به گزارش زیانها بیمیل هستند. وجود استانداردهایی مبنی بر الزام به تأییدپذیری کمتر برای شناسایی زیانها، میتواند موجب شود اطلاعاتی را که مدیران تمایلی به افشای آن ندارند، افشا شود (رضازاده و آزاد، ۱۳۸۷).
از سوی دیگر، صاحبان سرمایه، اعتبار دهندگان، دولت و دیگر استفادهکنندگان از گزارشهای مالی شرکتها برای تصمیمگیری در زمینه خرید، فروش، نگهداری سهام، اعطای وام، ارزیابی عملکرد مدیران و دیگر تصمیمهای اقتصادی مهم به اطلاعات مالی معتبر، مربوط و باکیفیت نیاز دارند. بهطور کلی، سرمایهگذاران زمانی در یک واحد اقتصادی سرمایهگذاری میکنند که نخست درباره آن اطلاعات کافی (شامل اطلاعات مالی) داشته باشند و در ثانی به این اطلاعات اطمینان کنند. اعتباردهندگان نیز بدون اطلاع از وضعیت مالی و عملکرد مالی یک واحد نمیتوانند منابع مالی خود را در اختیار آن قرار دهند. بنابراین، انتظار میرود کیفیت افشای اطلاعات ارائه شده بهوسیله شرکتها بر تصمیمگیری و ارزیابی استفادهکنندگان مؤثر باشد. اطلاعات افشا شده بهعنوان بخشی از سازوکارهای کنترلی به سرمایهگذاران در منضبط کردن مدیران شرکتهای سرمایهپذیر کمک کرده، این موضوع مدیران را ترغیب میکند تا در راستای منافع سهامداران و بهبود عملکرد شرکت، گام بردارند (بوشمن و اسمیت[۱]، ۲۰۰۳). که دراینجا مبحث کیفیت گزارشگری مالی مطرح می شود.
کیفیت گزارشگری مالی یک ساختار وسیع است هدف اساسی گزارشگری مالی ارائه اطلاعات مفید برای اهداف تصمیمگیری سرمایهگذاران و سایر استفادهکنندگان صورتهای مالی میباشد.کیفیت گزارشگری مالی را به عنوان وفاداری اطلاعات انتقال داده شده به فرآیند گزارش تعریف کردهاند. کیفیت گزارشگری مالی سبب ارتقای سودمندی اطلاعات مالی میشود. بنابراین، واضح است که قانونگذاران و سرمایهگذاران برای داشتن گزارشگری مالی با کیفیت بیشتر همعقیده هستند؛ زیرا اعتقاد نهایی این است که کیفیت گزارشگری مالی بهطور مستقیم روی بازارهای سرمایه اثرگذار است (لویت[۲]، ۱۹۹۸). بنابراین، با توجه به اینکه کیفیت گزارشگری مالی تأثیر بااهمیتی بر بازارهای سرمایه دارد، میتوان نتیجه گرفت که در سطح کلان، کیفیت گزارشگری مالی دارای اثرات اقتصادی است.کیفیت گزارشگری مالی شرکتها را ملزم میکند که بصورت داوطلبانه گستره وکیفیت گزارشهای مالی را بالا ببرند تا اطمینان حاصل شود که شرکتکنندگان در بازار به منظور اتخاذ تصمیمات مطلوب در باب سرمایهگذاری، اعتبار و … اطلاعات کافی را دارند. اطلاعات با کیفیت بالا شفافیت اطلاعاتی بیشتری ارائه میکنند. با توجه به مقامات راهبردی دخیل در ارزیابی گزارشگری مالی مانند هیئت تدوین استانداردهای حسابداری مالی[۳]یا کمیته جنکینز[۴]مشخصات لازم و اصلی شامل مربوط بودن، قابل اتکا بودن، شفافیت و وضوح میباشند. این نکته توسط چن و همکاران[۵] (۲۰۱۱)،مورد تأکید قرار گرفته است که اطلاعات حسابداری با کیفیت بالا یک وسیلهی ارزشمند برای مقابله با عدم تقارن اطلاعاتی میباشند. حال مسئله اصلی این پژوهش این است که آیا عدم تقارن اطلاعاتی بر کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران نقش مؤثری ایفا میکند یا خیر واگر اینگونه است این تأثیر چگونه قابل تفسیر است؟ وتأثیر متغیرهای اثرگذار بر کیفیتافشا و کیفیت گزارشگری مالی شرکتها در بازه زمانی مورد بررسیپژوهش چگونه است؟
۱-۳ اهمیت و ضرورت انجام پژوهش
انجام این پژوهش از جهات بسیاری دارای اهمیت است ولی از سه جهت بهطور اساسی دارای ارجحیت است که بهطور خلاصه در ذیل بیان شده است.
اول اینکه، چند عامل مشخص شرط رقابت کامل است، از جمله: الف) بینهایت بودن تولیدکنندگان و مصرفکنندگان (ذرهای بودن بازار) ب) آزادی ورود به بازار و خروج از آن ج) شفافیت اطلاعات. همانطوری که گفته شد شفافیت اطلاعات یکی از شرایط رقابت کامل میباشد.که در صورت فقدان آن عدم تقارن اطلاعاتی به وجود میآید واین عامل باعث پیدایش رانت میگردد(میدری، ۱۳۷۳).
دوم اینکه، کیفیت بالای افشا و تقارن اطلاعاتی موجب هماهنگی بیشتر مدیران و سرمایهگذاران در رابطه با تصمیمهای سرمایهگذاری میشود. برعکس، هرچه کیفیت افشای اطلاعات پایینتر و عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و سرمایهگذاران بیشتر باشد، سرمایهگذاران به جهت پذیرش ریسک بیشتر، هزینه سرمایه بالاتری را مطالبه میکنند (آمیهود و مندلسون[۶]، ۱۹۸۶).
سوم اینکه،گزارشهای مالی یکی از منابع اطلاعاتی در دسترس بازارهای سرمایه است که انتظار بر آن است که نقش مؤثری در توسعه سرمایهگذاری و افزایش کارایی آن ایفا نماید. در اینباره اساتید، محققان و اهل حرفه حسابداری به دنبال افزایش کیفیت گزارشگری مالی به عنوان ابزاری برای ادای مسئولیت پاسخگویی به نیازهای جامعه بودهاند. به عنوان مثال بنا بر مفاهیم نظری گزارشگری مالی، هدف صورتهای مالی عبارت از ارائه اطلاعات تلخیصی و طبقهبندی شده درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطافپذیری مالی واحد تجاری است که برای طیف گستردهای از استفادهکنندگان صورتهای مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد. دستیابی به این هدف، مستلزم آن است که اطلاعات مزبور در درجه نخست، مربوط و قابل اتکا بوده ودر درجه دوم قابل فهم و قابل مقایسه باشد (کمیته فنی سازمان حسابرسی، ۱۳۸۸).
بنابراین،در این پژوهش ارتباط بین عدم تقارن اطلاعاتی و کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی مورد مطالعه قرار گرفته است. که بنا به دلایل و مطالب گفته شده یک ضرورت مهم است و امید است این پژوهش باعث افزایش شفافیت اطلاعات صورتهای مالی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و بالابردن کیفیتافشا شود که از آن طریق کیفیت گزارشگری مالی افزایش یابد. تا ذینفعاناستفادهکننده از گزارشهای مالی (سرمایهگذاران، اعتباردهندگان و سایر استفادهکنندگان صورتهای مالی) را برای اخذ تصمیمات مهم مالی یاری دهد.
۱-۴ اهداف پژوهش
۱-۴-۱ اهداف کلی
هدف کلی این پژوهش تجزیه و تحلیل ارتباط بین توزیع ناهمسان اطلاعات و کیفیت افشای اطلاعات مالی و کیفیت گزارشهای مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران میباشد.

این نوشته را هم بخوانید :   رابطه ریسک و بازده(سیستماتیک و فوق العاده)سهام با مدت تصدی هیات مدیره شرکت ...

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.