دسته بندی علمی – پژوهشی : مطالعه ارتباط بین عدم تقارن اطلاعاتی، کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی در شرکت های …

∆Mt+معرف مجموع افزایش تغییرات قیمت سهام به صورت ماهانه میباشد و نشاندهنده مجموع رویدادهای اقتصادی است که منبع اخبار خوب بودهاند و موجب افزایش قیمت سهام شدهاند.
∆Mt معرف مجموع کاهش تغییرات قیمت سهام به صورت ماهانه میباشد و نشاندهنده مجموع رویدادهای اقتصادی است که منبع اخبار بد بودهاند و موجب کاهش قیمت سهام شدهاند.
۱αمعرف میزان محافظهکاری غیرشرطیطی دوره میباشد.
۲α معرف بخشی از تفاوت ارزش دفتری و قیمت بازار است که در سود دوره t ثبت شدهاند و ناشی از بازشناخت، محافظهکاری غیرشرطی دورههای گذشته یا بازشناخت تغییرات گذشته ارزش بازار میباشند.
میزان محافظهکاری شرطیاز مدل زیر بدست میآید:
۰β – ۱β = Ct
۱-۶-۳-۳ کیفیت اقلام تعهدی
اقلام تعهدی به عنوانتفاوت بین سود حسابداری و جریان وجه نقد تعریف شده است. فرض میشود که جریانوجه نقد، اصلیترین عنصری است که سرمایهگذاران به آن ارزش میدهند و با توجه بهآن، کیفیت اقلام تعهدی مرتبط با سود حسابداری را شناسایی میکنند. در واقع میتوانبرای سرمایهگذاران، کیفیت اقلام تعهدی را درجه نزدیکی سود شرکت با میزان جریانهاینقدی ایجاد شده تعریف کرد. بنابراین کیفیت اقلام تعهدی ضعیف این درجه نزدیکی را کاهش میدهد و باعث میشود که ریسک سرمایهگذار در ارتباط با تصمیمگیری در موردشرکت خاص افزایش یابد (فرانسیس[۱۲]، ۲۰۰۵).
تای[۱۳] (۲۰۰۴)، کیفیت اقلام تعهدی را اینچنین تعریف کرده است:
“حدی که اقلام تعهدی شناسایی جریان نقد را تعدیل و یا منتقل میکند تا ارقام تعدیل شده، عملکرد واحد تجاری را بهتر اندازهگیری کند، وسود و جریان نقد آتی را پیشبینی نماید.”
کیفیت اقلام تعهدی با مدل دیچو[۱۴] سنجیده شده است.
در این رابطه:
OCFمعرف جریانهای نقدی عملیاتی
ΔREVمعرف تغییرات در درآمد
PPEمعرف اموال، امکانات،تجهیزات
iمعرف شرکت مورد بررسی
tمعرف سال مورد بررسی
۱-۶-۴ متغیر کنترلی
اندازه شرکت
دراین پژوهش مجموعه داراییهای شرکت به عنوان معیار اندازهگیری اندازه شرکت در نظرگرفته شده است. برای محاسبه اندازه شرکت،از لگاریتم طبیعی ارزش شرکت(جمع داراییها) در پایان دوره استفاده شده است(دانگ وژانگ[۱۵]، ۲۰۰۸). همچنین زیمرمن[۱۶](۱۹۸۳)ازلگاریتم جمع درآمدفروش به عنوان نماینده اندازه شرکت استفاده نمود.اندازه شرکت از طریق مدل زیر محاسبه میشود.
در این رابطه:
SIZEمعرف اندازه شرکت
MVمعرف ارزش بازار شرکت
iمعرف شرکت مورد بررسی
tمعرف سال مورد بررسی
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه پژوهش
۲-۱ مقدمه
گزارشهای مالی از مهمترین منابع اطلاعاتی است که هدف آن فراهم کردن اطلاعات لازم برای تصمیمگیری اقتصادی میباشد و بخش اعظمی از نیاز اطلاعاتی بازار سرمایه را تأمین میکند. مدیران به عنوان مسئول تهیه صورتهای مالی با آگاهی کامل بر وضعیت مالی شرکت و با برخورداری از سطح آگاهی بیشتر نسبت به استفادهکنندگان صورتهای مالی، بهطور بالقوه سعی دارند که تصویر واحد تجاری را مطلوب جلوه دهند. همچنین ممکن است داراییها و سرمایه واحد تجاری بیشتر از میزان واقعی گزارش گردد. نتیجه کلی این عملیات چنین خواهد بود که تصویر واحد تجاری بهتر از وضعیت واقعی به نظر رسد و انگیزه سرمایهگذاری افراد برونسازمانی در واحد تجاری افزایش یابد. در این صورت شکاف اطلاعاتی بین استفادهکنندگان داخلی و خارجی بوجود میآید که در اصطلاح عدم تقارن اطلاعاتی نامیده میشود. عدم تقارن اطلاعاتی یکی از عوامل مهم در تصمیمگیری میباشد. در صورتیکه اطلاعات موردنیاز به صورتی نابرابر بین استفادهکنندگان توزیع شود، این عمل میتواند نتایج متفاوتی را نسبت به موضوع واحد در بر داشته باشد. بنابراین قبل از اینکه خود اطلاعات برای فرد استفادهکننده مهم باشد، این کیفیت توزیع اطلاعات است که باید بصورت دقیق مورد ارزیابی قرار گیرد. وجود عدم تقارن اطلاعاتی در بازار باعث میشود سرمایهگذاران برای جبران ریسک سرمایهگذاری تقاضای بازده بالاتر کنند که بین قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام اختلاف ایجاد شده و هر چه این اختلاف بیشتر باشد میزان عدم تقارن اطلاعاتی شرکت مورد نظر بیشتر خواهد بود که باعث عدم اطمینان سرمایهگذاران از دریافت بازده مناسب ناشی از سرمایهگذاری خواهد شد. بهمنظور جلب اطمینان سرمایهگذاران، بایستی ارزیابی صحیح و علمی از عملکرد شرکتها و در نهایت تعیین ارزش آنها انجام داد (خالقی و نوید، ۱۳۸۹). از آنجا که گزارشهای مالی، ابزاری برای افشای اطلاعات مالی قابلاعتماد و قابلاتکاست، که در دسترس عموم قرار میگیرد، در صورت بههنگام بودن میتواند از طریق کاهش اطلاعات خصوصی و محرمانه باعث کاهش احتمال انتخاب نادرست توسط سرمایهگذاران شود. بنابراین میتوان چنین پنداشت که ارائه اطلاعات بهموقعتر باعث کاهش عدم تقارن اطلاعاتی میان سرمایهگذاران خواهد شد. استفادهکنندگان گزارشهای مالی از اقشار مختلف اجتماع، با هدفها و سطوح مختلف آگاهی و دارای علایق بسیار و نیازهای اطلاعاتی متفاوت و گوناگون هستند. از طرفی حسابداران برای تهیه اطلاعات مالی با یکسری محدودیتهای محیطی مواجه هستند و همچنین ملزم به رعایت اصول مشتقشده از اهداف و فرضیات حسابداری میباشند. لذا بیان، توصیف، تعیین و ارضای نیازهای اطلاعاتی کلیه گروههای استفادهکننده امکانپذیر نیست. ازطرفیمعیارهزینه–فایده،میزاناطلاعاتیکهبایدتهیهوارائهگرددراتحتالشعاعقرارمیدهد (دوانی و معینی، ۱۳۸۵).
هدف از ارائه این فصل بررسی مبانی نظری و پیشینه پژوهشهای مرتبط باارتباط بین عدم تقارن اطلاعاتی و کیفیت افشا و کیفیت گزارشگری مالی بوده است. بدین منظور در بخش دوم ابتدا عدم تقارن اطلاعاتی و تئوریهای مرتبط با آن تشریح گردیده است. و بعد کیفیت افشا و معیارهای سنجش آن و مفاهیم مربوط به هریک از معیارهای آن و در انتهای بخش دوم کیفیت گزارشگری مالی و مفاهیم آن و انواع آن بیان گردیده است، و مورد بحث و بررسی قرارگرفته است. در بخش سوم خلاصهای از پژوهشهای صورت گرفته در ایران و دیگر کشورها که بهطور مستقیم و یا غیرمستقیم با موضوع پژوهش مرتبط هستند بررسی شده است، و نتایج بدست آمده از آن ارائه شده است.
۲-۲ مبانی نظری
۲-۲-۱ تقارن اطلاعاتی
یکی از پدیدههای منفی، که بهطور معمول در بازارهای اوراق بهادار رخ میدهد، نبود تقارن اطلاعاتی است که به تصمیمگیریهای نامناسب اقتصادی توسط سرمایهگذاران منجر میشود. وجود اطلاعات متقارن ضرورتی برای مطرح شدن اقتصاد اطلاعات ایجاد نمیکند (مهرانی و حیدری، ۱۳۹۲). شفافیت اطلاعات را با مقداری تورش میتوان تقارن اطلاعاتی تعریف کرد و تقارن اطلاعاتی بدین معناست که طرفین مبادلهکننده به یک اندازه از کیفیت کالای مورد مبادله و شرایط مبادله در بازار اطلاع داشته باشند (میدری، ۱۳۷۳).در تعریفی دیگر، زمانی تقارن اطلاعاتی فرض میشود که مدیران و فعالان بازار در ارتباط با شرکت اطلاعات یکسانی دارند یا هیچ اطلاعات خاصی دربارهی شرکت ندارند بنابراین، مدیران و فعالان بازار، عدم اطمینان در خصوص شرکت را تحمل میکنند (عباسی، ۱۳۸۵).
وقایع ناگوار و بحرانهای به وجود آمده در بورسهای جهان و به ویژه سپتامبر سیاه ۱۹۹۷ و سپس حادثه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۰ و سقوط شاخصهای بورس تهران در سال ۱۳۸۳ باعث گردید تا مقوله شفافیت گزارشگری مالی بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. علاوه بر این، در محیط پر تلاطم امروزی، بسیاری از سرمایهگذاران بر اهمیت شفافسازی اطلاعات تأکید میکنند و فقدان اطلاعات و یا عدم اطمینان درباره آنها به یک مشکل اساسی در بازارهای مالی تبدیل شده است.رفتار سرمایهگذاران در بورس، نحوه تصمیمگیری، تخصیص منابع پولی، قیمتگذاری و ارزیابی بازده شرکتها را تحت تأثیر قرار میدهد. شرایط مبهم و اشتباهات شناختی که در روانشناسی انسان ریشه دارد، باعث میشود که سرمایهگذاران در شکلدهی انتظارات خود، مرتکب اشتباه شوند و در نتیجه، رفتارهای ویژه در هنگام سرمایهگذاری در بازارهای مالی از خود بروز دهند. رفتار سرمایهگذاران از عوامل بسیاریمتأثر است که یکی از عوامل اصلی این ابهامات رفتاری، موضوع عدم اطمینان و عدم شفافیت اطلاعات است (سینایی و داوودی، ۱۳۸۸).
۲-۲-۲ عدم تقارن اطلاعاتی
در دهه ۱۹۷۰ میلادی سه دانشمند به نامهای مایکل اسپنس[۱۷]، جرج آکرلوف[۱۸]، جوزف استیلیتز[۱۹](برندگان جایزه نوبل اقتصاد در سال ۲۰۰۱ ) در زمینهی اقتصاد اطلاعات، نظریهای را پایهگذاری کردند که به نظریهی عدم تقارن اطلاعاتی موسوم شد. در این نظریه آکرلوف نوعی بازار را به تصویر میکشد که در آن فروشنده اطلاعات بیشتری را نسبت به خریدار در اختیار دارد. مسلماً در یک چنین وضعیتی قیمت مبادله کالاها نمایشگر ارزش واقعی و منصفانه کالاها نبوده و بسته به درجه تفاوت آگاهی خریداران و فروشندگان، بالاتر و پایینتر از قیمت منصفانه میباشد.در ادبیات مالی فاصله غیرمعمول قیمت پیشنهادی فروش و خرید اوراق بهادار را نماد وجود عدم تقارن اطلاعاتی بین خریداران و فروشندگان اوراق بهادار میدانند. دامنه فاصلهقیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام نمایشگر سطح عدم تقارن اطلاعاتی بین طرفین معامله میباشد. و فرض میشود هر چه توزیع اطلاعات در بازار به صورت نامساوی و از کانالهای غیررسمی انجام شود، دامنه عدم تقارن اطلاعاتی نیز بیشتر بوده و فاصله قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام نیز بیشتر خواهد بود .(آکرلوف و همکاران، ۱۹۷۰).

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است