دانلود پایان نامه

ارمنستان را شروع نماید.برای تهران اهمیت دارد که ارمنستان در صورت توسعه ناگواراوضاع درزمینه برنامه هسته ای، به تکیه گاهی برای استقرار هواپیما هایی تبدیل نشود که تأسیسات هستهای ایران را هدف قراردهند.ایران به همین منظوراززمان استقلال یافتن ارمنستان نهایت تلاش‌های خودرا به عملآورده که ارمنستان با ثبات، توسعه یابد.بنابراین شاهد نه دوستی اجباری بلکه مصلحت سیاسی و اقتصادی هم درمورد ایران وهم در مورد ارمنستان هستیم.
http://www.iras.ir/vdceof8w.jh8exi9bbj.html))

2-4-3- تحلیل نقش ترکیه درجمهوری های قفقاز
موقعیت استراتژیک و منحصر به فرد ترکیه به عنوان حلقه اتصال میان اروپا و آسیا و همچنین حالت شبه جزیره ای آن و نقشی که تا این اواخر به عنوان نقطه اتکای غرب (دروازه بان) در مقابل بخش اروپایی اتحاد جماهیر شوروی سابق بازی می کرد، برای دنیای غرب حائز اهمیت بوده است. کما اینکه این کشور سالها عضو پیمان آتلانتیک شمالی بوده که رودر روی، دشمنی مشخص که اتحاد شوروی و پیمان ورشو باشد قرار داشت و اکنون احساس می کند که در قبال تحولات جاری در موقعیتی محوری واقع شده است. فروپاشی اتحاد شوروی به طور غیر قابل انکاری فرصت های جدیدی برای ترکیه خلق نمود. این فروپاشی اجازه داد تا کشورهای منطقه قفقاز استقلال خود را بدست آورند و این شانس برای ترکیه فراهم گردیدتا نقش بزرگتری ایفا نموده وتاثیر سیاسی و اقتصادی جدیدی را معمول دارد. (انصاری، 1373،267)
ترکیه همواره به قفقاز توجه خاصی داشته است . اندیشه ناسیونالیسم ترک ریشه های اساطیری خود را در قفقاز می دید. پان ترکسیم که از اواخرقرن نوزدهم و همراه با بروز تغییر و تحولات عمده در عرصه افکار ترک ها که رژیم عثمانی را رژیمی کهنه و رو به زوال می پنداشت. ظهور مقتدرانه ای ازخود نشان داده بود. اما در فاصله سال های 1900 تا شروع جنگ جهانی اول به دلیل ضعف و چندان موفقیتی کسب کند. با این حال انقلاب 1908 ترکهای جوان که بر انگیزنده اندیشه پان ترکیسم بود رهیافت های نوینی را برای آینده مطرح ساختند.درسال آخرجنگ جهانی اول و در حالی که عثمانی ها رویاروی جنگ بزرگی در بین النهرین و روسیه بودند، اهتمام عمده آنها معطوف به قفقاز بود.(بیات، 1370،12) ایده پان ترکیسم بعد از فروپاشی شوروی باردیگردرترکیه برجای ماندهاز عثمانی مطرح گردید.دراین راستا ترکها در قالب ایده پان ترکیسم به کشورایران وروسیه به عنوان قدرت سنتی وتاریخی درمنطقه به دیدرقیب نگریسته ودرطی 20 سال اخیرسعی نموده اندتا درعین رقابت به عنوان کشوری که می تواندتامین کننده اهداف کوتاه مدت، میان مدت و حتی درازمدت غربیها در منطقه باشد، خود را به عنوان یک محورمنطقه ای مهم و هماهنگ با آنها مطرح نمایند.درمجموع نقش ترکیه را درمنطقه و قفقاز به صورت کلی می توان به سه دوره تقسیم کرد:
1) فعالیت هدفمند در اوایل استقلال این جمهوری ها در قالب سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی و… تعریف شده ، به منظور ایجاد جای پا
2) مشارکت در برخی از کنسرسیوم های نفتی در مرحله اکتشاف و بهره برداری از منابع نفت وگاز در جمهوری های منطقه .
3) حضور جدی درایجاد واحداث خطوط صادراتی انرژی نفت وگاز منطقه به عنوان کشوری که سعی داردتا نقش اصلی را به لحاظ سرزمینی درترانزیت وعبورخطوط نفت وگاز منطقه درمیان مدت ودراز مدت عهده دارشود. البته پرواضح است که ترکیه درهرسه مرحله فوق به لحاظ تضادعملی ورقابت بادو قدرت همجوارمنطقه یعنی ایران وروسیه، در تمامی مراحل حمایت بدون شائبه غرب و امریکا را با خود به همراه داشته است. که شاید دلیل اصلی موفقیت آن نیز همین عامل مهم بوده است. (کرمی ،1388، 3)
همچنین ترکیه در این راستا و به واسطه ایجاد پتانسیل های بالقوه وبالفعل و با بهره گیری ازنفوذ ایجاد شده اقدام به ایجاد و راه اندازی جریانات حزبی ، قومی ، دینی ورسانه ای همسوبا سیاستهای خود در برخی از این جمهوری ها نموده که وظیفه آنها فرهنگ سازی درافکار عمومی مردم این جمهوری ها در راستای منافع دلخواه خود و پیشبرد آنها است.( منبع پیشین 1388، 14) به نظرمی رسد، پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی وظهورکشورهای مستقل درمنطقه آسیای مرکزی وقفقازبه عنوان وارثان اتحاد شوروی، فضای تنفسی جدیدی بهلحاظ سیاسی، اقتصادی، فرهنگی وحتی تجاری برای کشورهای همسایه این جمهوری ها و همچنین برخی از قدرتهای بزرگ ومنطقه ای درجهان بوجود آمدتا با ورود درعرصه این جمهوری ها درزمینه های گوناگون واز جمله سرمایه گذاری ومشارکت درطرحهای اکتشاف وحمل وترانزیت انرژی وبه ویژه منابع زیرزمینی موجود نفت وگازدراین منطقه به فعالیت بپردازند. دردوران حکومت کمونیستها دراتحادشوروی به لحاظ زمین شناسی وژئولوژیکی، تحقیقات اولیه وعلمی گسترده ای درجهت شناسایی منابع ولایه های زیرزمینی درحوزه پیرامونی دریای خزرودر مناطق آسیای مرکزی و قفقاز صورت پذیرفته بود و اطلاعات علمی اولیه مورد نیاز دراین زمینه عمدتاً در مجموعه ادارات ذیربط ووزارتخانه های نفت و انرژی در این جمهوری ها به صورت آرشیو نگهداری می شدند.البته قطعاً یکی ازدلایل دست نزدن به برخی ازاین تحقیقات وعدم بهره برداری از منابع شناسایی وحتی اثبات شده، نبودن منابع مالی جهت سرمایه گذاری اقتصادی درداخل مجموعه اتحاد شوروی ولزوم تامین منابع خارجی به منظوربالفعل نمودن استفاده از این ذخایر زیرزمینی بوده است.بعد از فروپاشی، فضای جدیدی برای سرمایه گذاری شرکت های خارجی دراقتصاد جمهوری های استقلال یافته فر
اهم آمد.

مطلب مشابه :  پایان نامه با واژه های کلیدیthe، and، of، a

2-4-4- تحلیل نقش روسیه درجمهوری های قفقاز
منطقه قفقاز جنوبی برای روسیه به حدی حیاتی است که می توان در تحلیل اندام وار آن را به قلب استراتژیک این کشور تشبیه نمود. این اهمیت عمدتاً ریشه در جغرافیا است که منطقه قفقاز از نظر اقتصادی و امنیتی برای روسیه بسیار مهم و با اهمیت می شود وپیرامون خودرا حوزه منافع حیاتی خود می داند و برای تامین امنیت در آنها برای خود مسئولیت ویژه ای قائل است. به نظر روسها در صورت گسترش دامنه بحران در «خارج نزدیک» فدراسیون روسیه از اصلی ترین آسیب دیدگان آن خواهد بود. از دیدگاه مقامات روسی باید در زمینه های ذیل این کشور اقدامات خود را انجام دهد:
1-تامین ویژگی چند جانبه عملیات حفظ صلح 2- حفظ آزادی عمل روسیه و نقش برجسته وانحصاری آن 3- کسب حمایت بین المللی برای مداخلهدرخارج نزدیک بعنوان حوزه انحصاری امنیت روسیه (سجادپور، 1386 ، 463)
از دیدگاه مسکو ، قفقاز مکمل ژئواستراتژیک فدراسیون روسیه است و با تعدیل حضور ایالات متحده امریکا ، ترکیه و اروپا در آن می بایست این منطقه مجدداً زیرسیطره روسیه در آید. ایالات متحده نیز برای اطمینان از استمرار روند تلاش روسیه ،تضمین استقلال دولت های نوپا، متنوع ساختن واردات انرژی و کنترل یکی از منابع انرژی اروپا ، کنترل ایران و جریان اسلام گرایی وارد این صحنه شده است. (کامران و کریمی پور ،1383، 188) قلمرو ژئوپلتیک روسیه که اساساً منطقه آاسیای مرکزی، قفقاز و اروپای شرقی می باشد بر سر حوزه نفوذ چند قدرت قرار دارد. در شمال، اتحادیه اروپا و ناتو در غرب، ایران درجنوب، هند وچین در شرق قرار گرفته است. وجود ذخایر نفت وگاز نیز در منطقه قفقاز سبب گردید که این منطقه نیز از کانون های عمده اوراسیا محسوب شود .بعلاوه عوامل ژئوپلتیکی منطقه نیز بر اهمیت این سرزمین افزوده است. (زارعی، 1385 ،15) روسیه همواره یک قدرت سرزمینی بوده است و از هنگامی که در قرن 15 دولتی متمرکز برپا کرد، تسلط بر منطقه پیرامونی را به عنوان یکی از اهداف خود تعیین نمود. شرایط ژئوپلتیک روسیه، نبود قدرتهای همطراز در منطقه و ضعف قدرتهای ملی همه از وجوه بارز تمایل به توسعه طلبی ارضی از طرف روسیه بوده است. انتقال به دوران شوروی در ارتباط با حوزه سیاست پیرامونی روسیه تنها یک تغییر شکل در برداشت روسیه شوروی بود.زیرا که جمهوری های پیرامونی از اهمیت بالایی در سیاست این کشور برخوردارند. قفقاز محل اتصال برخورد وچالش قدرتهای متعدد رقیب بود از این رو مسکو همواره برای این منطقه که از یک سو محل تلاقی منافع آن با ایران و از سوی دیگر با ترکیه و سایر قدرتهای بزرگ اروپا بود اهمیت زیادی قائل بوده است. بیشتر از دو قرن از هنگامی می گذرد که امپراطوری روسیه استراتژی ماوراء خود را اعمال نمود. پس از تسلط برقفقاز روسیه به دو هدف مهم دست یافت اولاً در اتصال دولت های اسلامی منطقه یک تکیه گاه برای تمدن مسیحی ایجاد شد ثانیاً مرزهای جنوبی روسیه تحکیم گردید. (هرسنی،1386،17)
روسیه که مواظب خیز بلند ایالات متحده و اروپا به این منطقه می باشد، با بهره گیری از همه برگ های برنده خواهان تداوم سلطه ی خود بر منطقه قفقاز است. قبولاندن بازیگری گریز ناپذیری خود بر کشور های منطقه قفقاز به ضعف نظامی این کشورها و وابستگی آن ها به قدرت نظامی روسیه وسلطه فرهنگی از طریق الفبای سریلیک و آشنایی مردم این کشورها با ادبیات روسیه ازاهداف آن کشور می باشد.(نقیب زاده ،1386 ،86)

مطلب مشابه :  پایان نامه با واژه های کلیدیof، the، and، item

2-5-تحلیل بحران های مختلف درقفقاز
منطقه قفقاز با ویژگیهای جغرافیایی خود سبب پیدایش اقوام گوناگونی شده است که اززمانهای دور تاکنون، درکنارهم زیسته ودرحوادث تاریخی بیشماری، تاریخ منطقه را پدید آورده اند. درحال حاضر دراین منطقه حدود 50قوم از سه خانواده قفقازی( ایبری، هند –اروپایی وترک-آلتایی ) زندگی می کنندوادیان اسلام (اکثریت)، مسیحیت ویهود (اقلیت ) درکنار یکدیگر چشم اندازهای فرهنگی متضادی همچون چشم اندازهای متفاوت جغرافیایی بوجود آورده اند.منطقه قفقاز که اززمان حکومت ساسانیان تحت سیطره امپراطوری ایران قرار داشت، دردوره های متعدد تاریخی خراج گزار پادشاهان ایران بود. این منطقه یا توسط امرای ایرانی ویا توسط حاکمان محلی دست نشانده دولت مرکزی ایران اداره می شد.هرزمان که حکومت مرکزی ایران در اثر درگیری های داخلی وجنگهای پیرامونی ضعیف می شد، این مناطق ادعای استقلال می کردند. با فروپاشی دولت صفوی و برروی کارآمدن حکومت افشاریه وزندیه اقتدار حکومت ایران دراداره قفقاز اندکی سست شد.

نقشه شماره 2-1- تصویر مرز ایران – روسیه تزاری در قفقاز پیش از عهد نامه گلستانو ترکمانچای
منبع :Wikipedia
ودراواسط دوره قاجاریه وحکومت فتحعلی شاه دراوایل قرن نوزدهم ، قفقاز به کلی از ایران جدا شد. منطقه قفقاز جنوبی بخش جنوبی سرحدات روسیه را تشکیل می دهدو لذا به همین دلیل در دوره حکومت شوروی از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. درطول تاریخ قفقازدارای فراز ونشیب هایی بوده است. امروزه قفقازیکی ازبحرانی ترین مناطق جهان بشمارمی رود. دراستراتژیهای دولت فدرال روسیه دربرخورد با مسائل پیرامون جمهوریها منطقه قفقاز در دکترین نظامی روسیه درسال 1993 تنظیم شده وبه عنوان منطقه ای بسیار مهم مورد ملاحظه قرار گرفته است. (امیر احمدیان، 13،1381)
به نظر می رسد قفقاز به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک، اهمیت امنیتی، وجود برخی بحران‌ها و اختلافات قومی، وجود ذخائر انرژی و ترانزیت آن به بازارهای مصرف همو
اره مورد توجه قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار داشته است. ضعف روسیه پس از فروپاشی و رویکرد غرب‌گرای دولت یلتسین موجب کم توجهی به آسیای مرکزی و قفقاز شد که در نتیجه آن خلأ قدرت در این منطقه به وجود آمد. شرایط جدید پس از فروپاشی و مزیت‌های ژئوپلیتیک منطقه موجب رقابت میان قدرت‌های مختلف برای حضور و نفوذ در این منطقه گردید. پس از به قدرت رسیدن پوتین در سال 2000 روسیه رویکرد خود را نسبت به منطقه تغییر داد.
2-6-تحلیل چشم انداز ژئوپلیتیک جمهوری های قفقاز
همانگونه که اشاره گردید، جایگاه قفقاز از نظر موقعیت ژئوپلیتیکی بسیار خاص و مهم می باشد.از جمله مهمترین فاکتورها و ویژگی‌های برجسته منطقه قفقازبدین شرح می باشد:
1-وجوذ ذخایر غنی‌زیرزمینی انرژی (نفت و گاز) 2- داشتن موقعیت جغرافیایی مهم بین دریای خزرو دریای سیاه در حوزه اوراسیای جدید 3- مسیرو کریدورحمل ونقل وبه ویژه انتقال انرژی دریای خزر به اروپا و غرب 4- حلقه ی وصال اروپا و آسیا 5- قرارداشتن بین دودین بزرگ اسلام ومسیحیت 6- پل


دیدگاهتان را بنویسید