بررسی میزان بروز خشونت نسبت به پرستاران شاغل در مراکز آموزشی درمانی شهر رشت و عوامل مرتبط از دیدگاه آنان سال ۱۳۹۱- قسمت ۵

بررسی میزان بروز خشونت نسبت به پرستاران شاغل در مراکز آموزشی درمانی شهر رشت و عوامل مرتبط از دیدگاه آنان سال ۱۳۹۱- قسمت ۵

محیط پژوهش:
محیط پژوهش را بخشهای مراکز آموزشی درمانی شهر رشت تشکیل می داد و کل پرستاران دارای شرایط تعیین شده شاغل در بخش های این مراکز آموزشی درمانی جامعه پژوهش را تشکیل می دادند.
ابزار گرد آوری:
ابزار این تحقیق پرسشنامه ای محقق ساخته بود که خود شامل دو بخش اصلی می باشد. بخش اول پرسشنامه اطلاعات فردی – اجتماعی را مورد پرسش قرار می داد و شامل پرسش در مورد جنس، سن،بخش فعلی محل خدمت، وضعیت تاهل، وضعیت اشتغال، سطح تحصیلات،رتبه شغلی،سابقه کار،سابقه کار در بخش فعلی،وضعیت کار کردن و تماس مستقیم با بیمار دارد ، بود.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
بخش دوم ابزار خود شامل دو قسمت می باشد.در قسمت اول مواجهه با خشونت فیزیکی و کلامی مورد پرسش قرار گرفته است و پس از آن در بخش دوم عوامل فردی مربوط به پرستار،عوامل فردی مربوط به بیمار،عوامل فردی مربوط به همراه بیمار و عوامل سازمانی ،مرتبط با خشونت از دیدگاه پرستاران مورد پرسش قرار گرفت. این بخش از ابزار برگرفته از ابزارهای تعیین عوامل مرتبط با خشونت طراحی شده توسط اوشا۱،رحمانی،ناکرینگر می باشد که پس از کسب رضایت از نویسندگان مورد استفاده قرار گرفت و شامل ۱۱ سوال در بخش عوامل فردی پرستار از دیدگاه پرستار(سن، جنس، سطح تحصیلات، تاهل، سابقه کار، رتبه شغلی، خستگی ، ضعف در برقراری ارتباط، داشتن سابقه قبلی
۱)Osha
رویارویی با خشونت،مصرف داروی موثر بر اعصاب، سابقه گذراندن دوره کنترل بحران)،۱۱ سوال در بخش عوامل فردی بیمار از دیدگاه پرستار(جنس، سن، سطح تحصیلات، محل سکونت (شهر-روستا)، مصرف دارو و الکل، نوع بستری (اورژانس-الکتیو)، علت بستری(داخلی-جراحی)، بخش محل بستری (ویژه-غیرویژه)، طول مدت بستری، عدم امکان ملاقات با بیمار، بستری بودن در تخت اکسترا) و ۵ سوال در بخش عوامل مرتبط با همراه بیمار از دیدگاه پرستار(سن ، جنس، تعداد همراهان، در اختیار داشتن امکانات رفاهی(صندلی برای نشستن،اتاق استراحت)، امکان دسترسی همراه بیمار به پزشک) و ۱۷ سوال در بخش عوامل سازمانی از دیدگاه پرستار(نوع نوبت کاری، تعداد نوبت کاری در هر ماه، میانگین تعداد پرسنل همکار در هر نوبت کاری،اقدامات مافوق در حمایت از پرستار، در دسترس بودن پرسنل نگهبانی و حراست، در دسترس بودن پزشک برای بیمار، فاصله زمانی بین زمان بستری شدن تا اولین ویزیت توسط پزشک، در دسترس بودن تجهیزات پزشکی و لوازم و داروی مورد نیاز بیمار در بیمارستان، در دسترس بودن امکانات رفاهی برای بیمار، وجود خط تلفن مسقیم در دسترس، وجود خط تلفن غیرمسقیم در دسترس،وجود پروتکل مواجهه با شرا یط بحرانی در بخش، وجود اتاق استراحت با کلید، در دسترس بودن سیستم زنگ اخبار برای هر بیمار، وجود کلید یا دگمه خطر در بخش، وجود دوربین مداربسته در بخش، برگزاری دوره های آموزش مدیریت و کنترل خشونت)بوده است. پاسخ ها در قسمت عوامل مرتبط با بروز خشونت در دامنه پاسخ لایکرت بین همیشه تا اصلا قرار داشتند.
تعیین اعتبار یا روایی ابزار
جهت تعیین روایی از شیوه تعیین روایی محتوایی استفاده شدو بدین منظور ابزار در اختیار ۱۲ نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان قرار داده شد و پس از محاسبه CVR جهت تعیین CVI در هر مورد اقدام گردید که نمره هر دو مورد بالای ۷۰ درصد بود.
تعیین اعتماد علمی یا پایایی ابزار
جهت پایایی ابزار از روش بازآزمایی استفاده گردید به این ترتیب که پرسشنامه ها طی دو مرحله با فاصله زمانی ۱۵ روز بین ۱۰ پرستار توزیع گردید و بین امتیازات کسب شده در دو مرحله ارتباط سنجی صورت گرفت.که نتایج به شرح زیر بوده است : در مورد عوامل مربوط به پرستارr=0/97 و در مورد عوامل مربوط به بیمارr=0/73 و در مورد عوامل مرتبط با همراه بیمار r=0/94 و در مورد عوامل سازمانی r=0/98 بود .این ده نفر جزء نمونه های پژوهش قرار داده نشدند.
روش گردآوری اطلاعات:
ابزار گرد آوری داده ها در این پژوهش ،پرسشنامه بود که در مراکز آموزشی درمانی شهر رشت بکار گرفته شد.بدین صورت که پژوهشگر پس از تایید پروپوزال و اخذ معرفی نامه از ریاست محترم دانشکده محل تحصیل خود و ارائه آن به معاونت پژوهشی دانشگاه و صدور اجازه نامه توسط کمیته اخلاق حوزه معاونت پژوهشی در تاریخ ۱۵/۶/۱۳۹۱ جهت انجام پژوهش مجوز لازم را کسب نموده و با معرفی نامه معاونت درمان به تمامی مراکز آموزشی درمانی شهر رشت مراجعه و پرستاران دارای مشخصات واحد های مورد پژوهش را از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی انتخاب نمود. به این ترتیب که هر بیمارستان بعنوان یکی از طبقات نمونه گیری در نظر گرفته شد و سپس در هر طبقه با توجه به تعداد پرستاران شاغل در هر بخش و تعداد بخش های هر مرکز نمونه گیری نسبتی انجام گرفت.این نمونه گیری درهمه بخش ها انجام گرفت.بدین ترتیب که پس از تعیین تعداد پرستارانی که باید از یک بخش خاص در نمونه گیری شرکت می کردند،با بهره گرفتن از جدول اعداد تصادفی نفر اول از فهرست اسامی پرستاران آن بخش انتخاب و نفر بعدی با حفظ فاصله به میزان همان عدد تصادفی انتخاب می شد.پرستاران در ابتدا با محقق آشنا شده،هدف از انجام پژوهش ،نحوه پاسخدهی به پرسشنامه و نیز محرمانه بودن نوع اطلاعات برای پرستاران بیان می گردید و در صورت رضایت وارد مطالعه می شدند.طول مدت نمونه گیری حدود ۲ ماه از تاریخ ۱۷/۶/۹۱ تا ۱۵/۸/۹۱ بود.
به طور کلی،در طی این مطالعه،با ۴۸۴ پرستار مصاحبه گردید که ۴۲ پرستار حاضر به شرکت در مطالعه نشدند و ۴۴۲ پرستار همکاری نموده و پرسشنامه را تکمیل نمودند.محقق در حین تکمیل ابزار در کنار پرستار بوده و بلافاصله پس از تکمیل نسبت به دریافت ابزار تکمیل شده اقدام نمود.درصورتی که نمونه انتخاب شده حاضر به همکاری نبود از نفر بعدی تا تکمیل تعداد نفرات لازم از یک بخش استفاده شد.
روش تجزیه و تحلیل اطلاعات:
یافته های این پژوهش بر حسب متغیر ها کمی و کیفی هستند.بدین صورت که متغیرهایی چون سن و سابقه کار پرستار ، فاصله زمانی بین زمان بستری شدن تا اولین ویزیت پزشک،سن بیمار و سن همراه بیمار و از نوع کمی پیوسته متغیرهای ازقبیل تعداد پرسنل همکار، تعداد نوبت کاری در هر ماه ، تعداد همراهان بیمار از نوع متغییر کمی گسسته می باشند ومتغیرهایی چون خشونت فیزیکی ،خشونت کلامی ،جنس پرستار ،وضعیت اشتغال ،سطح تحصیلات ،رتبه شغلی ،وضعیت تاهل خستگی پرستار، ضعف در برقرار ارتباط، داشتن سابقه قبلی مواجهه با خشونت ،مصرف دارو های موثر بر سیستم اعصاب مرکزی ،سابقه گذراندن دوره های آموزش مرتبط با کنترل بحران و مواجه با استرس، نوع نوبت کاری، اقدامات مافوق در حمایت از پرستار، در دسترس بودن پرسنل نگهبانی و حراست ،در دسترس بودن پزشک برای بیمار ،در دسترس بودن تجهیزات پزشکی و لوازم و داروی مورد نیاز بیمار در بیمارستان ،دردسترس بودن امکانات رفاهی برای بیمار ،وجود خط تلفن مستقیم ،در دسترس وجود خط تلفن غیر مستقیم ،در دسترس وجود پروتکل مواجهه با شرایط بحرانی در بخش ،وجود اتاق استراحت با کلید ،در دسترس بودن سیستم زنگ اخبار برای هر بیمار ،وجود کلید یا دگمه خطر در بخش ،وجود دوربین مدار بسته در بخش، برگزاری دوره های آموزش مدیریت و کنترل خشونت ،جنس بیمار، نوع بستری بیمار ،علت بستری، بخش محل بستری ،محل سکونت بیمار، طول مدت بستری بیمار، مصرف دارو و الکل ،جنس همراه بیمار، در اختیار داشتن امکانات رفاهی ،امکان دسترسی همراه به پزشک متغییر کیفی و از نوع اسمی بوده و متغییر سطح تحصیلات کیفی از نوع رتبه ای می باشد.
جهت تجزیه و تحلیل داده های جمع اوری شده پس از کد گذاری با بهره گرفتن از نرم افزار Spss نسخه ۱۹ بوسیله آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
در مورد هدف اول تعیین میزان بروز خشونت در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی درمانی شهر رشت و تعیین میزان بروز خشونت کلامی و فیزیکی ،تعیین فراوانی وقایع مذکور انجام گرفت. برای هدف دوم یعنی تعیین مهمترین عوامل مرتبط با خشونت ابتدا این عوامل با بهره گرفتن از تحلیل عاملی اکتشافی تحت نرم افزار Spss نسخه ۱۹تعیین گردیدند،پس از تعیین مدل عوامل مرتبط با خشونت و به منظور تائید آن ازشیوه تحلیل عاملی تاییدی تحت نرم افزار لیزرل نسخه۸استفاده گردید.
جهت انجام تحلیل عاملی اکتشافی ابتدا از موارد عوامل فردی پرستار،بیمار،همراه بیمارو سازمانی ماتریکس همبستگی گروه های مورد پرسش تشکیل گردید که همبستگی بین واریانس متغیرهای مورد پرسش در هر حیطه نباید کمتر از ۵/۰ باشند. در صورت وجود این شرایط در ابتدا با انجام آزمون KMO1 کفایت تعداد نمونه ها تعیین گردید. مقدار شاخص KMO بین ۱-۰ متغیر است و هرچه به ۱
۱) Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy(KMO)
نزدیکتر باشد نشان دهنده وجود همبستگی زیاد بین نمونه ها و نشان دهنده کفایت تعداد نمونه جهت بررسی روابط بین متغیر ها است.پس ازآن آزمون بارتلت۱ انجام گرفت که جهت انجام تحلیل عاملی مقدار Pvaluآن باید حتما معنی دار باشد.در صورت معنی دار بودن P این آزمون،ماتریکس همبستگی Anti image در مورد همه متغیرهای ابزار مورد بررسی قرار گرفت و در صورت آنکه مقادیر قطر این ماتریکس بقدر کافی بزرگ و معنی دار بود(بزرگتر از ۵/۰)امکان استفا ه از تحلیل عاملی با توجه به نمونه موجود مهیا بود.پس از تایید کفایت ماتریکس همبستگی Anti image ،جدول Communalities جهت تعیین اشتراکات بین واریانس متغیر های مورد پرسش مربوط ،به منظور تعیین قدرت پیش بینی کنندگی آنان ثبت گردید .تمامی این متغیر ها در این جدول باید دارای مقادیری بیش از ۵/۰ بوده باشند. در صورتی که هر یک از این مقادیر کمتر از ۵/۰ بودند نسبت به خروج آن متغیر از مسیر اقدام می گردید.
در ارتباط با عوامل مرتبط با پرستار از روش تحلیل مولفه های اصلی استفاده شد و همه فاکتورهای مرتبط با پرستار وارد شدند و سپس روش چرخش واریماکس برای تعیین عاملهای احتمالی که زیر بنای پرسشنامه را تشکیل می دهند به کار گرفته شد.پس از بررسی مقادیر جدول Communalities و بر اساس جدول Rotated و شرایط Complex Stracture ایجاد شده در طی ۶ مرحله متغیر هایی که دارای همبستگی کمتری با سایر متغیر ها بودند از آنالیز خارج شدند. در مرحله دوم تجزیه و تحلیل، سطح تحصیلات پرستار بعلت اینکه توان پیش بینی کنندگی کمتری نسبت به بقیه متغیرها داشت حذف گردید.در مرحله سوم متغیرتاهل به دلیل کاهش توان حداکثری توان پیشگویی کنندگی مدل ،حذف گردید.در مرحله چهارم متغیر سن پرستار ، در مرحله پنجم متغیر جنس پرستار و در مرحله ششم متغیر رتبه شغلی پرستار حذف گردید و در نهایت یک عامل شامل ۵ متغیر باقی ماند.
این مراحل در مورد عوامل مرتبط با بیمار در طی ۶ مرحله انجام گرفت که با توجه به مقادیر جدول Communalities زیر ۵/۰ و روش چرخش واریماکس برای تعیین عاملهای احتمالی که زیر بنای پرسشنامه را تشکیل می دهند به کار گرفته شد.بر اساس جدول Rotated و شرایط Complex Stracture ایجاد شده در طی ۶ مرحله متغیر هایی که بعلت وجود آنها حداکثر توان پیشگویی کنندگی مدل کاهش می یافت ،خارج گردید.در مرحله دوم متغیر استفاده از دارو الکل توسط بیمار، در مرحله سوم
۱)Bartletts Test of Sphericity
متغیر جنس بیمار، در مرحله چهارم متغیر سطح تحصیلات بیمار، در مرحله پنجم متغیرسن بیمار و در مرحله ششم متغیرمکان سکونت بیمار،حذف و در نهایت یک عامل شامل ۶ متغیرباقی ماند.
در ارتباط با عوامل مرتبط با همراه بیمار پس از بررسی مقادیر جدول Communalities و بر اساس جدول Rotated و شرایط Complex Stracture ایجاد شده در طی یک مرحله به یک عامل شامل ۵ متغیربعنوان مهمترین عامل مرتبط با همراه بیمار پیشگویی کننده بروز خشونت شناخته شد.
در ارتباط با عوامل سازمانی پس از بررسی مقادیر جدول Communalities و بر اساس جدول Rotated و شرایط Complex Stracture ایجاد شده در طی ۴ مرحله متغیر هایی که دارای همبستگی کمتری با سایر متغیر ها بودند بعلت اینکه وجود آنها سبب کاهش حداکثر توان پیشگویی کنندگی مدل می گردد ،خارج شدند. در مرحله دوم تجزیه و تحلیل، متغیر در دسترس بودن پرسنل نگهبانی و حراست ، در مرحله سوم متغیر اقدامات مافوق در حمایت از پرستار و در مرحله چهارم متغیروجود پروتکل مواجهه با شرایط بحرانی حذف گردید و در نهایت سه عامل بعنوان مهمترین عوامل سازمانی پیشگویی کننده بروز خشونت شناخته شدند.
مراحل آنالیز عاملی اکتشافی در مورد عوامل مرتبط با پرستار پیش گویی کننده خشونت به عنوان نمونه در فصل ۴ آورده شده و جداول آنالیز عاملی اکتشافی مربوط به بیمار،همراه بیمار و عوامل سازمانی نیز به همین منوال مورد شناسایی قرار گرفتند که از ثبت جداول آنها در فصل ۴ خودداری شده است.
در ادامه تجزیه و تحلیل اکتشافی همه متغیرهای باقیمانده در مدل ۶ عاملی به صورت گلوبال و باهم وارد مدل نهایی گردیده و آنهایی که دارای بار کمتری بر روی عوامل پیشگویی کننده بودند حذف گردیدند تا مدل نهایی تدوین گردد که در این بین متغیرهای تعدادهمراه،عدم دسترسی به پزشک و عدم امکانات رفاهی برای همراه از عامل همراه بیمار حذف گردید واز ۳ عامل پیشگویی کننده سازمانی ۲ عامل در مدل باقی ماند.متغیرهای نوع نوبت کاری،تعداد نوبت کاری و میانگین تعداد پرسنل همکار ازعامل سوم بدلیل همبستگی ضعیف تر حذف گردیدند و در نهایت ۵ عامل با ۲۴ متغیر بدست آمد.این پنج عامل شامل ۲۴ متغیر،عواملی هستند که از دیدگاه پرستاران بیشترین توان پیش بینی کننده بروز خشونت را داشته اند.
۵ عامل باقیمانده در مدل با توجه به شدت توان پیشگویی کنندگی بروز خشونت با توجه به متغیرهایی که بر روی هر عامل بار شده اند، نامگذاری جدید گردیدند.
جهت برازش و تایید مدل عوامل مرتبط با خشونت در پرستاران بر اساس مدل اکتشافی بدست آمده از تحلیل عاملی اکتشافی تحت نرم افزار SPSS نسخه ۱۹ از تحلیل عاملی تاییدی یا CFA1 استفاده گردید.
آماره های زیر جهت تحلیل عاملی تائیدی مورد استفاده قرار گرفت.
۱- مقدار شاخص CFI2
۲-شاخص RMSEA3
۳- آماره t و میزان شاخص R2 یا ضریب تعیین
۴-آزمون کای اسکویر
یکی از اساسی ترین شاخص های تائیدی میزان CFI(شاخص مقایسه ای براش) می باشد.این شاخص نسبت به بقیه آماره های برازش ترجیح داده می شود که آن بدلیل کمتر تحت تاثیر حجم نمونه قرار گرفتن می باشد(۳۸). شاخص CFI بین ۱-۰ در نوسان بوده و هرچه مقدار این شاخص بزرگتر باشد نشان دهنده برازش بهتر مدل می باشد و زمانی که این مقدار بزرگتر از ۹/۰ باشد می توان قضاوت کرد که مدل از برازش قابل قبولی برخوردار است که در مدل نهایی این مطالعه مقدار CFI برابر است با ۹۶/۰ که حکایت از برازش خوب این مدل دارد.از طرف دیگر مقدار شاخص RMSEA (مقدار آماره ریشه توان دوم خطای تقریب)که به باقی مانده مدل مربوط است.سعی می کند تعداد پارامترهایی که در مدل آزمون شده اند را اصلاح کند(۳۸).هرچه مقدار آن کوچکتر بوده وبه صفر نزدیکتر باشد ،مدل از برازش خوبی برخوردار خواهد بود و زمانی که مقدار آماره RMSEA کوچکتر از ۶۰/۰ باشد مدل از برازش عالی برخوردار می باشد که در مدل ما این آماره نزدیک به ۰۶/۰ بوده است(RMSEA=0/076) درتخمین پارامترهای مورد بررسی با بهره گرفتن از آماره t هنگامی که این آماره بزرگتر از ۹۶/۱ باشد در سطح
۱) Confirmatory factor analysis
۲) Comparative Fit Index
۳(Root Mean Square Error of Approximation
۰۵/۰ و زمانی که این آماره بزرگتر از ۵۶/۲ باشد در سطح ۰۱/۰ معنی دار خواهد بود که بر اساس نتایج بدست آمده در جداول simple list تمامی آیتم های بیست و چهار گانه میزان t استاندارد شده بزرگتر از ۵۶/۲ داشتند.علاوه بر معنی داری این بارهای عاملی بیست و چهار گانه مقدار R2 محاسبه شده برای متغیرهای آشکار نشان می دهد که کلیه متغیر ها دارای R2 بالایی می باشند و بیانگر این است که این متغیر ها از برازندگی قابل قبولی در مدل برخوردار می باشند(متغیر پنهان ما خشونت بود و متغیر آشکار در اینجا همان ۲۴ متغیر می باشد).
در میزان Rبدست امده متغیر آشکار جنس همراه بیمار از عامل مشخصات فردی همراه بیمار (X12) با R2=0/87 از ماکزیمم ضریب تعیین پیش بینی کننده خشونت برخوردار می باشد و متغیرهای سن همراه بیمار(X13) از عامل مشخصات فردی همراه بیمار و بستری طولانی بیمار(X9) ازعامل مرتبط با بستری بیمار با =۰/۷۷ R2و =۰/۷۴ R2 به ترتیب در مقامهای بعدی قرار دارند و عامل دسترسی به تجهیزات و امکانات بیمارستانی ازعامل رضایتمندی بیمار ( X16 ) با R2= 0/4 دارای کمترین ضریب پیش بینی کنندگی خشونت می باشد.
.
– ملاحظات اخلاقی
در این پژوهش محقق با رعایت نکات اخلاقی زیر مطالعه خود را به انجام رساند:
-۱ از معاونت محترم پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی، خدمات بهداشتی – درمانی و آموزش پزشکی گیلان و کمیته اخلاق آن معاونت مجوز اجرای پژوهش به تاریخ۱۵/۶/۹۱ کسب شد.
-۲ کلیه اجازه نامه های مرتبط از ریاست محترم دانشکده و معاونت محترم پژوهشی دریافت گردید.
-۳ از نمونه های راضی به مشارکت در تحقیق، رضایتنامه اخذ شد.
-۴ توضیحات لازم به مسئولین همه مراکز آموزشی درمانی شهر رشت و مسئولین بخش ها ارائه شد.
-۵ به مسئولین مرکز جهت در اختیار قرار دادن نتایج پژوهش(در صورت درخواست آنها) اطمینان لازم
داده شد.
-۶ توضیحات لازم به پرستاران در زمینه هدف از انجام تحقیق و حقوق آنان در قبول و یا رد مشارکت در تحقیق ارائه شد.
-۷ کلیه اطلاعات کسب شده محرمانه نگه داشته شد و فقط جهت دستیابی به نتایج پژوهش مورد استفاده قرار گرفت.
-۸ واحدهای پژوهش می توانستند در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه، در هر مرحله از مطالعه خارج شوند.
-۹ کلیه منابع مورد استفاده در این تحقیق به صورت عینی و اولیه مورد استفاده قرار گرفتند
فصل چهارم
یافته های پژوهش
در این فصل ،یافته های پژوهش جهت تجزیه و تحلیل آماری در قالب ۲۱ جدول و بر اساس اهداف پژوهش،تدوین گردیده است.
۱-جدول شماره ۱ در ارتباط با توزیع واحدهای مورد پژوهش بر حسب متغیرهای فردی و اجتماعی تنظیم شده است
۲-در ارتباط با هدف شماره ۱ جداول شماره ۲ تا ۳ تنظیم شده است
۳- در ارتباط با هدف شماره ۲ جداول شماره۹ تا ۲۱ و نمودار شن ریزه شماره ۱ تا ۴ تنظیم شده است
۴- نمودار شن ریزه ۱
۵- نمودار شن ریزه ۲
۶- نمودار شن ریزه ۳
۷- نمودار شن ریزه ۴
جدول شماره ۱- توزیع واحدهای مورد پژوهش برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*